5 hậu quả không mong muốn khi lạm dụng thuốc kháng sinh

5 hậu quả không mong muốn khi lạm dụng thuốc kháng sinh

  • 04:07 20/01/2021
  • Xếp hạng 4.85/5 với 10113 phiếu bầu

Kháng sinh được coi là một phát minh quan trọng nhất của nền y học hiện đại, thế nhưng những tác hại khi lạm dụng kháng sinh quá mức như hiện nay đang khiến con người mất đi nhiều vũ khí quan trọng trong việc điều trị các bệnh lý nhiễm trùng do vi khuẩn gây ra.

Tác hại của lạm dụng kháng sinh không chỉ làm gia tăng tỉ lệ kháng kháng sinh gây khó khăn trong điều trị mà còn gây ra nhiều ảnh hưởng khác. Hãy cùng tìm hiểu về 5 hậu quả không mong muốn do tác hại của lạm dụng thuốc kháng sinh.

1. Tăng tiêu chảy dẫn đến chết người ở trẻ nhỏ

Trong đường ruột bình thường luôn tồn tại một quần thể các loài vi khuẩn khác nhau duy trì ở thế cân bằng, tham gia giúp ích cho quá trình tiêu hóa, đồng thời còn có tác dụng kìm hãm và làm mất tác dụng của các vi khuẩn gây bệnh ở đường ruột.

Tác hại của lạm dụng kháng sinh khi sử dụng một hoặc nhiều loại thuốc kháng sinh mạnh với liều cao và kéo dài sẽ dẫn tới các loài vi khuẩn nói trên bao gồm cả vi khuẩn có lợi (lợi khuẩn) cũng bị kháng sinh tiêu diệt. Sau đó, hệ lụy khi lạm dụng kháng sinh là phá vỡ thế cân bằng gây ra hiện tượng loạn khuẩn, do đó thúc đẩy sự phát triển của các vi khuẩn tiềm ẩn khả năng gây bệnh về đường ruột, chủ yếu là chứng tiêu chảy hoặc viêm ruột.

Trẻ nhỏ là đối tượng đặc biệt nhạy cảm trước tác hại của lạm dụng kháng sinh trên hệ vi sinh vật đường ruột.

XEM THÊM: Kháng sinh đồ - giải pháp giảm thiểu đề kháng kháng sinh

Bé 4,5 tháng tuổi tiêu chảy 6 ngày chưa hết sau tiêm phòng kèm phân sống phải làm thế nào?
Lạm dụng thuốc kháng sinh dẫn đến tình trạng lợi khuẩn đường ruột bị tấn công

2. Làm giảm sự nhạy cảm của vi sinh vật đường ruột

Ngoài vi khuẩn có lợi thì bên trong ruột còn có chứa hàng tỷ vi sinh vật khác nhau. Những thuốc kháng sinh mạnh có thể rất có ích trong việc điều trị các tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng, nhưng lại có thể sẽ loại bỏ và làm giảm sự nhạy cảm của rất nhiều loại những vi sinh vật đường ruột khác nhau. Một trong những hệ lụy khi lạm dụng kháng sinh điển hình nhất là trường hợp nhiễm khuẩn C.diff rất khó điều trị.

3. Có thể biến những vi khuẩn có lợi thành những vi khuẩn gây hại

Vi khuẩn có khả năng ngăn cản lại tác dụng của thuốc kháng sinh nhờ vào quá trình chuyển gen ngang. Điều đặc biệt là vi khuẩn không cần phải sinh sản mới có thể truyền gen kháng kháng sinh cho đời sau mà chúng có thể truyền gen này cho “đồng đội” của mình thông qua việc tiết ra các gen kháng thuốc qua màng để truyền gen kháng thuốc cho vi khuẩn khác. Đây là một hệ lụy khi lạm dụng kháng sinh làm gia tăng nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh ngày càng nặng nề.

Kháng kháng sinh
Sử dụng kháng sinh sai cách có thể dẫn đến vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh

4. Tăng khả năng kháng thuốc của vi khuẩn

Hậu quả của lạm dụng kháng sinh dễ làm cho vi khuẩn đề kháng với tác dụng của thuốc kháng sinh, do đó làm giảm tác dụng chữa bệnh của thuốc, đây là hậu quả tai hại, rộng lớn và lâu dài cho toàn xã hội. Theo đó, sự ảnh hưởng lạm dụng kháng sinh đến sự kháng thuốc kháng sinh ở vi khuẩn xảy ra chủ yếu do một trong các nguyên nhân sau đây:

  • Sự hình thành những gen kháng thuốc ở nhiễm sắc thể
  • Tiếp nhận một plasmid kháng thuốc từ vi khuẩn khác truyền cho
  • Vi khuẩn ở một vài trạng thái sinh lý đặc biệt như vi khuẩn ở trạng thái ngủ, không hoạt động, không nhân lên không bị ảnh hưởng bởi tác động của thuốc như vi khuẩn lao.

Khi một biến chủng vi khuẩn có khả năng đề kháng thuốc kháng sinh thì biến chủng này có thể truyền tính kháng thuốc cho những vi khuẩn khác bằng nhiều cơ chế khác nhau bao gồm:

  • Biến nạp: gen kháng thuốc được truyền ra môi trường, sau đó từ môi trường lại xâm nhập vào tế bào vi khuẩn nhạy cảm với thuốc kháng sinh làm cho vi khuẩn trở nên đề kháng với kháng sinh.
  • Tải nạp: thông qua virus, gen kháng thuốc có thể được truyền một cách trực tiếp từ vi khuẩn này sang vi khuẩn khác của cùng một loài hoặc giữa các loài.
  • Tiếp hợp: Đây là hiện tượng khi hai vi khuẩn tiếp hợp, một phần vật chất của yếu tố di truyền di chuyển từ vi khuẩn cho sang vi khuẩn nhận bằng con đường tiếp xúc trực tiếp giữa hai tế bào

Vì thế, một tác hại nữa khi lạm dụng kháng sinh là làm lây lan tính kháng thuốc từ vi khuẩn này sang vi khuẩn khác, gây ra hiện tượng vi khuẩn đa kháng kháng sinh.

XEM THÊM: Làm thế nào để hạn chế đề kháng kháng sinh?

Đau dạ dày uống kháng sinh điều trị viêm họng được không?
Thuốc kháng sinh cần được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ

5. Kháng sinh làm tăng gánh nặng chi phí cho người bệnh

Nếu tình trạng kháng kháng sinh ngày một phổ biến thì tác hại của lạm dụng khác đồng nghĩa với việc các loại kháng sinh cổ điển, phổ biến sẽ không sử dụng để kịp thời chữa bệnh được nữa và phải cần phải sử dụng loại kháng sinh khác, đắt tiền hơn để điều trị nhiễm trùng và các bệnh khác do vi khuẩn gây ra.

Ngay cả khi thuốc kháng sinh vẫn còn có hiệu quả điều trị thì những bệnh nhân mang vi khuẩn kháng kháng sinh sẽ phải điều trị trong thời gian lâu hơn, cần có sự chăm sóc, giường bệnh đặc biệt, phòng bệnh cách ly... Bên cạnh đó, việc phải nằm viện lâu dài hơn, hồi phục lâu hơn sẽ dẫn tới nguy cơ quá tải bệnh viện, khả năng mắc phải các bệnh như viêm phổi cộng đồng hoặc viêm phổi bệnh viện cũng cao hơn.

Do đó, hệ lụy khi lạm dụng kháng sinh tác động gián tiếp tới cả sức khỏe và kinh tế, đây là một gánh nặng đáng lo ngại đối với mỗi người bệnh, gia đình và hệ thống y tế chăm sóc sức khỏe.

Hiện nay, việc làm dụng thuốc kháng sinh, sử dụng thuốc kháng sinh bừa bãi đã làm tăng nguy cơ tác dụng phụ và trở thành tình trạng kháng kháng sinh. Vì thế, bệnh nhân nên lựa chọn các cơ sở y tế uy tín, có chuyên môn tốt để điều trị và hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh hiệu quả nhất.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là địa chỉ thăm khám, điều trị và phòng ngừa các bệnh lý. Khi thực hiện quy trình thăm khám tại Vinmec, Quý khách hàng sẽ được đón tiếp và sử dụng cơ sở vật chất, hệ thống máy móc hiện đại đi kèm với các dịch vụ y tế hoàn hảo dưới sự chỉ dẫn, tư vấn của các bác sĩ giỏi, được đào tạo bài bản ở cả trong và ngoài nước.

Trong trường hợp cần sử dụng thuốc kháng sinh điều trị các bệnh lý, các bác sĩ tại Vinmec sẽ đưa ra phác đồ điều trị, đồng thời tư vấn, hướng dẫn người bệnh sử dụng thuốc hiệu quả, tránh trình trạng lạm dụng, sử dụng kháng sinh bừa bãi gây ra những tác dụng phụ không mong muốn như kháng kháng sinh.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

Nguồn tham khảo: healthline.com

5 hậu quả không mong muốn khi lạm dụng thuốc kháng sinh
Tác giả: Nguyễn Ngọc Tùng tổng hợp theo: vinmec.com
Tag: Kháng kháng sinh, Kháng sinh, Vi khuẩn đề kháng kháng sinh, Thuốc kháng sinh, Lạm dụng thuốc kháng sinh, Sử dụng kháng sinh bừa bãi,
 
Cùng chuyên mục
Thuốc Atopaderm: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Atopaderm: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Atopaderm là một loại thuốc bôi khô da, được chỉ định để kiểm soát giảm đa...

Thuốc Anaspaz: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Anaspaz: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Anaspaz được biết đến là một thuốc điều trị hội chứng ruột kích thích đã đ...

Khi nào cần phối hợp kháng sinh?

Khi nào cần phối hợp kháng sinh?

Hầu như tất cả các bác sĩ chuyên khoa đều khẳng định chỉ nên sử dụng kháng sinh...

Thuốc Avita: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Avita: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Avita (tretinoin) có thể làm giảm số lượng và mức độ nghiêm trọng của tình...

Hậu quả của lạm dụng kháng sinh ở trẻ em

Hậu quả của lạm dụng kháng sinh ở trẻ em

Sử dụng kháng sinh cho trẻ em đúng cách sẽ đáp ứng được việc điều trị bệnh. Tuy...

Các nhóm kháng sinh và tác dụng của chúng

Các nhóm kháng sinh và tác dụng của chúng

Có 9 nhóm thuốc kháng sinh, do vậy khi lựa chọn điều trị kháng sinh cho người bệ...

Kháng đa thuốc ở vi khuẩn: Những điều cần biết

Kháng đa thuốc ở vi khuẩn: Những điều cần biết

Hiện nay, vi khuẩn đa kháng kháng sinh đang ngày càng gia tăng gây khó khăn tron...

Vi khuẩn kháng kháng sinh bằng cách nào?

Vi khuẩn kháng kháng sinh bằng cách nào?

Hiện nay, tình trạng vi khuẩn kháng kháng sinh đang ngày càng gia tăng, đây là v...

Cần sa có phải là ma túy không?

Cần sa có phải là ma túy không?

Cần sa là một loại ma túy được chế từ hoa và lá khô của cây cần sa Cannabis Sati...

Các thuốc điều trị cao huyết áp

Các thuốc điều trị cao huyết áp

Gần 60% người bị cao huyết áp còn gọi là tăng huyết áp, ở nước ta chưa được phát...

Thuốc Avidoxy: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Avidoxy: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Avidoxy được biết đến như một loại thuốc kháng sinh tetracycline hoạt động...

Khái niệm dược động học, dược lực học (PK,PD) và ứng dụng

Khái niệm dược động học, dược lực học (PK,PD) và ứng dụng

Các chỉ số dược động học, dược lực học của kháng sinh được thiết lập trên cơ sở...

 
Bài viết liên quan
Các nguy cơ khi lạm dụng kháng sinh

Các nguy cơ khi lạm dụng kháng sinh

Tình trạng lạm dụng thuốc kháng sinh diễn ra ngày càng phổ biến, nguyên nhân là...

Bé bị ốm: Khi nào cần dùng kháng sinh?

Bé bị ốm: Khi nào cần dùng kháng sinh?

Nhiều trường hợp khi con trẻ bị ốm, phụ huynh cho bé sử dụng thuốc kháng sinh vớ...

Người đau dạ dày có nên dùng thuốc giảm đau dạ dày không?

Người đau dạ dày có nên dùng thuốc giảm đau dạ dày không?

Nhiều bệnh nhân đau dạ dày lạm dụng thuốc giảm đau để loại bỏ cơn đau nhanh chón...

Hậu quả của lạm dụng kháng sinh ở trẻ em

Hậu quả của lạm dụng kháng sinh ở trẻ em

Sử dụng kháng sinh cho trẻ em đúng cách sẽ đáp ứng được việc điều trị bệnh. Tuy...

Lưu ý khi dùng kháng sinh tiêm tĩnh mạch

Lưu ý khi dùng kháng sinh tiêm tĩnh mạch

Một trong những phương thức điều trị cho đa số những bệnh lý đó là điều trị nội...

Nôn sau khi uống thuốc Marvelon 5 tiếng có làm giảm tác dụng tránh thai không?

Nôn sau khi uống thuốc Marvelon 5 tiếng có làm giảm tác dụng tránh thai không?

HỏiChào dược sĩ! Trước giờ em chưa từng uống thuốc tránh thai hằng ngày. Mỗi thá...

Thai nhi chậm phát triển ở tuần thứ 5 nên làm gì?

Thai nhi chậm phát triển ở tuần thứ 5 nên làm gì?

Hỏi: Chào bác sĩ! Tôi năm nay 35 tuổi, chưa sinh nở lần nào, có tiền sử thai lưu...

Nồng độ HCG dưới 5 mIU/mL có thai không?

Nồng độ HCG dưới 5 mIU/mL có thai không?

HỏiChào bác sĩ. Bác sĩ cho e hỏi, em đi xét nghiệm sau 2 tuần thụ thai có kết qu...

5 bí quyết nuôi con thông minh

5 bí quyết nuôi con thông minh

Là cha mẹ, chúng ta đều mong muốn những đứa trẻ hạnh phúc và khỏe mạnh. Không ch...

Tác dụng phụ có thể gặp khi sử dụng kháng sinh Azithromycin

Tác dụng phụ có thể gặp khi sử dụng kháng sinh Azithromycin

Khánh sinh azithromy là một loại kháng sinh đời mới có phổ tác dụng rộng của nhó...

Tiêm thuốc kháng sinh: Cảnh giác sốc phản vệ

Tiêm thuốc kháng sinh: Cảnh giác sốc phản vệ

Thuốc kháng sinh được nhiều người tin rằng sẽ điều trị bệnh hiệu quả và nhanh hơ...

Có thể tháo vòng tránh thai muộn hơn thời gian 5 năm được không?

Có thể tháo vòng tránh thai muộn hơn thời gian 5 năm được không?

Hỏi: Bác sĩ cho em hỏi, thời hạn của vòng tránh thai là 5 năm, vậy mình tháo vòn...

5 nguyên tắc sử dụng thuốc kháng sinh an toàn

5 nguyên tắc sử dụng thuốc kháng sinh an toàn

Bài viết được viết bởi Dược sĩ Dương Thanh Hải - Dược sĩ lâm sàng - Khoa Dược -...

Kháng sinh Streptomycin: Các tác dụng phụ cần lưu ý

Kháng sinh Streptomycin: Các tác dụng phụ cần lưu ý

Cũng như các loại thuốc kháng sinh khác, kháng sinh streptomycin cũng có thể gây...