Bé bị ốm: Khi nào cần dùng kháng sinh?

Bé bị ốm: Khi nào cần dùng kháng sinh?

  • 15:34 09/04/2020
  • Xếp hạng 4.93/5 với 10275 phiếu bầu

Nhiều trường hợp khi con trẻ bị ốm, phụ huynh cho bé sử dụng thuốc kháng sinh với mong muốn trẻ khỏi bệnh càng sớm càng tốt. Mặc dù thuốc kháng sinh được xem là một biện pháp điều trị bệnh hiệu quả, nhưng lợi bất cập hại nếu như sử dụng không đúng cách có thể kéo theo nhiều hệ lụy không tốt tới sức khỏe của trẻ.

1. Thuốc kháng sinh là gì?

Thuốc kháng sinh là một loại thuốc được sử dụng phổ biến nhằm điều trị các căn bệnh nhiễm trùng có hại tới sức khỏe con người do các loại vi khuẩn gây ra. Tuy nhiên, thực tế cho thấy thuốc kháng sinh không hiệu quả với nhiều loại vi khuẩn gây bệnh, tức là nó không thể kiểm soát và tiêu diệt hoàn toàn các loại vi khuẩn đang phát triển mạnh mẽ trong cơ thể. Khi đó, bạn có thể bị tái phát bệnh trở lại và khó chữa trị hơn trước. Bởi lẽ, khi cơ thể càng sử dụng nhiều thuốc kháng sinh thì vi khuẩn gây bệnh càng tăng thêm sức đề kháng.

Đối với trẻ nhỏ, việc sử dụng kháng sinh cần phải hết sức thận trọng. Trước hết, cha mẹ nên tìm hiểu xem thuốc kháng sinh hoạt động như thế nào? Như chúng ta đã biết, vi-rút và vi-khuẩn là hai loại vi sinh vật chính gây bệnh cho con người. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, kháng sinh chỉ có thể giết chết các loại vi khuẩn mà không có tác dụng đối với vi-rút. Thông thường, các loại vi-rút có thể gây ra các chứng bệnh như cảm cúm, chảy nước mũi, đau họng, ho, viêm xoang, viêm phế quản hoặc nhiễm trùng tai. Những căn bệnh gây ra do vi-rút sẽ tự hết sau 1-2 tuần mà không cần phải điều trị.

Kháng sinh
Thuốc kháng sinh được sử dụng rộng rãi do thuốc có tác dụng nhanh

2. Khi nào trẻ cần dùng kháng sinh?

Cha mẹ có thể cân nhắc cho trẻ sử dụng kháng sinh trong những trường hợp dưới đây:

Viêm họng:

Tình trạng viêm họng ở trẻ nhỏ có thể được gây ra do các loại vi-rút. Trong trường hợp này, cho trẻ uống thuốc kháng sinh sẽ không đem lại hiệu quả, thậm chí hại nhiều hơn lợi. Tuy nhiên, các trường hợp trẻ bị viêm họng do khuẩn liên cầu Streptococcus thì bắt buộc phải cho bé dùng kháng sinh.

Trẻ bị viêm họng sẽ xuất hiện các dấu hiệu và triệu chứng cụ thể như sốt, sưng hạch bạch huyết, viêm amidan, ở miệng xuất hiện các chấm đỏ. Nếu thấy bé có bất cứ biểu hiện nào của bệnh viêm họng, bạn nên đưa bé tới cơ sở y tế để được các bác sĩ chuẩn đoán xem liệu yếu tố gây ra bệnh là vi-rút hay vi khuẩn Strep. Từ đó mới đưa ra quyết định nên cho trẻ dùng kháng sinh hay không.

Viêm tai giữa:

Bệnh viêm tai giữa thường có hai loại chính, bao gồm:

  • Viêm tai giữa có chảy dịch
  • Viêm tai giữa cấp tính

Trong trường hợp trẻ bị viêm tai giữa, bạn có thể cho bé sử dụng thuốc giảm đau, tuy nhiên, nếu bệnh không có dấu hiệu thuyên giảm, thuốc kháng sinh sẽ lựa chọn tiếp theo.

Cha mẹ cũng cần lưu ý rằng, liều lượng kháng sinh được sử dụng sẽ phụ thuộc vào tình trạng bệnh của trẻ. Nếu trẻ chỉ bị viêm tai ngoài và xuất hiện các triệu chứng nhẹ, bạn có thể điều trị bệnh bằng cách nhỏ kháng sinh vào tai trẻ. Nếu trẻ có các triệu chứng nặng thì cần phải cho bé uống thuốc kháng sinh ngay lập tức.

Sốt:

Khi trẻ bị sốt, bạn cần tìm hiểu xem những yếu tố nào là nguyên nhân chính gây ra bệnh. Trẻ bị sốt không phải do vi khuẩn gây ra mà có thể bắt nguồn từ các tác nhân khách quan khác như trẻ đang mọc răng, thời tiết thay đổi hoặc trẻ đi nắng về. Để chắc chắn, bạn nên đưa trẻ đến khám bác sĩ để được chẩn đoán chính xác về nguyên nhân gây bệnh.

Sau khi tìm ra được căn nguyên gây bệnh, bác sĩ mới đưa ra quyết định có nên cho trẻ sử dụng thuốc kháng sinh hay không. Trong trường hợp được sử dụng, bạn cần cho trẻ uống theo đúng liều lượng kháng sinh mà bác sĩ đã chỉ định, tránh dùng thiếu hoặc quá liều, làm ảnh hưởng đến độ hiệu quả của thuốc cũng như sức khỏe của trẻ.

Viêm phổi:

Đây cũng là một trong những căn bệnh mà trẻ em thường mắc phải. Để có thể tìm ra phương hướng điều trị bệnh phù hợp cho trẻ, trước hết ta phải xem xét các yếu tố bao gồm thể trạng của bé và tác nhân chính gây bệnh là do vi khuẩn, vi-rút, ký sinh trùng hay nấm. Nếu viêm phổi bị gây ra do vi khuẩn thì trẻ cần được điều trị bằng thuốc kháng sinh theo toa của bác sĩ.

Đau mắt đỏ:

Tình trạng đau mắt đỏ ở trẻ em có thể xảy ra do các loại vi-rút, vi khuẩn hoặc do bị dị ứng với một số chất gây kích ứng trong không khí. Căn bệnh này có xu hướng lây lan nhanh chóng và không có các test nhanh giúp xác định nguyên nhân cụ thể. Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ kê đơn cho trẻ điều trị bằng thuốc mỡ kháng sinh hoặc thuốc nhỏ mắt giúp đẩy nhanh thời gian hồi phục bệnh và ngăn ngừa nguy cơ kháng kháng sinh.

3. Tác dụng phụ của kháng sinh

Khi cho trẻ dùng thuốc kháng sinh có thể gặp phải các tác dụng phụ phổ biến dưới đây:

  • Chóng mặt
  • Phát ban
  • Buồn nôn
  • Tiêu chảy
  • Nhiễm trùng men

Một số tác dụng phụ nghiêm trọng khác khi dùng kháng sinh bao gồm:

  • Tiêu chảy dẫn đến tổn thương đại tràng nghiệm trọng
  • Nhiễm trùng Clostridium difficile (C. difficile hoặc C. diff)
  • Xảy ra các phản ứng dị ứng nguy hiểm
  • Tử vong

Cha mẹ khi cho bé sử dụng thuốc kháng sinh cần thận trọng với những loại thuốc sau đây:

  • Tetracyclin: không được khuyến cáo sử dụng cho trẻ sơ sinh và trẻ dưới 8 tuổi. Loại thuốc này có thể làm cản trở sự phát triển xương của trẻ, khiến trẻ bị mắc chứng vàng răng. Ngoài ra, trẻ sơ sinh khi sử dụng Tetracyclin có thể bị căng thóp.
  • Cloramphenicol: gây ra hội chứng xanh xám ở trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ bị sinh non. Hội chứng này khiến cơ thể của trẻ trở nên xanh tái dần, dẫn tới trụy tim và thậm chí là tử vong. Ngoài ra, nó có thể gây ngộ độc tủy hoặc suy tủy nếu sử dụng lâu dài, dẫn tới thiếu máu trầm trọng.
  • Streptomycin và Gentamycin: gây ra các hội chứng như Bactrim vàng da, gây điếc hoặc hại thận đối với trẻ sơ sinh.
Sốt phát ban và sởi khác nhau như thế nào
Trẻ có thể bị phát ban khi sử dụng thuốc kháng sinh

4. Làm thế nào để tránh lạm dụng thuốc kháng sinh cho trẻ?

Việc lạm dụng kháng sinh và sử dụng không đúng liều lượng kháng sinh mà bác sĩ đã chỉ định sẽ gây ra các tác hại khôn lường cho sức khỏe của trẻ. Sử dụng quá liều kháng sinh có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc, khiến việc loại bỏ các loại vi khuẩn gây bệnh trở nên khó khăn hơn, đồng thời làm cho tình trạng nhiễm trùng dễ lây lan sang người khác. Để ngăn ngừa tình trạng này, cha mẹ cần lưu ý những điều sau đây để sử dụng thuốc kháng sinh an toàn cho trẻ:

  • Tuyệt đối không tùy tiện cho trẻ sử dụng kháng sinh nếu không có sự chỉ định của bác sĩ
  • Chỉ cho trẻ uống thuốc kháng sinh nếu bệnh được gây ra do vi khuẩn.
  • Cho trẻ uống thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ, bao gồm đúng liều và đúng cách.
  • Không cho trẻ dừng uống kháng sinh giữa chừng khi chưa hết liều nhằm tránh trường hợp bị nhờn thuốc hoặc không đủ liều lượng để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh.
  • Cho trẻ sử dụng kháng sinh dựa trên tình trạng bệnh và độ tuổi của trẻ
  • Thời gian sử dụng thuốc kháng sinh sẽ có độ dài ngắn khác nhau tùy thuộc vào loại bệnh và mức độ bệnh của trẻ (thường chưa quá 5 ngày)

Để đăng ký khám và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, Quý Khách có thể liên hệ Hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc, hoặc đăng ký khám trực tuyến TẠI ĐÂY

Nguồn tham khảo: Cdc.gov

XEM THÊM:

Bé bị ốm: Khi nào cần dùng kháng sinh?
Tác giả: Trần Mạnh Đức tổng hợp theo: vinmec.com
Tag: Dị ứng kháng sinh, Sử dụng kháng sinh an toàn, Kháng kháng sinh, Kháng sinh, Lạm dụng kháng sinh,
 
Cùng chuyên mục
Nhiễm virus hợp bào hô hấp: Khi nào là nguy hiểm?

Nhiễm virus hợp bào hô hấp: Khi nào là nguy hiểm?

Virus hợp bào hô hấp là một trong những tác nhân thường gặp gây nhiễm trùng đườn...

Phân biệt các loại sốt thường gặp ở trẻ

Phân biệt các loại sốt thường gặp ở trẻ

Sốt được định nghĩa khi nhiệt độ cơ thể đo được từ 38 độ C trở lên. Sốt là phản...

Điều trị tiêu chảy nhiễm khuẩn ở trẻ em

Điều trị tiêu chảy nhiễm khuẩn ở trẻ em

Tiêu chảy nhiễm khuẩn ở trẻ em nếu không được điều trị kịp thời có thể gây mất n...

Lưu ý khi dùng thuốc điều trị tiêu chảy cho trẻ

Lưu ý khi dùng thuốc điều trị tiêu chảy cho trẻ

Tiêu chảy là bệnh rất thường gặp ở trẻ em. Hiểu về các thuốc điều trị tiêu chảy...

Chẩn đoán bệnh lao trẻ em AFB âm tính bằng bảng điểm

Chẩn đoán bệnh lao trẻ em AFB âm tính bằng bảng điểm

Bài viết được viết bởi ThS.BS Ma Văn Thấm - Bác sĩ Nội Nhi - Bệnh viện Đa khoa Q...

Phát ban sau sốt ở trẻ có là bất thường?

Phát ban sau sốt ở trẻ có là bất thường?

Phát ban sau sốt là bệnh rất thường gặp ở trẻ em, nhất là trẻ thuộc nhóm tuổi từ...

Khả năng miễn dịch của sữa mẹ

Khả năng miễn dịch của sữa mẹ

Trong sữa mẹ chứa kháng thể IgG cùng nhiều dưỡng chất quan trọng khác có tác dụn...

Điều trị bệnh viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ

Điều trị bệnh viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ

Bệnh viêm da cơ có thể xuất hiện ở trẻ nhỏ với những triệu chứng điển hình như c...

Các yếu tố liên quan suy hô hấp sơ sinh

Các yếu tố liên quan suy hô hấp sơ sinh

Suy hô hấp sơ sinh thường gặp nhất ở trẻ non tháng. Nguyên nhân là do phổi của t...

Những điều cần lưu ý khi chiếu đèn điều trị vàng da sơ sinh

Những điều cần lưu ý khi chiếu đèn điều trị vàng da sơ sinh

Vàng da sơ sinh là tình trạng nồng độ bilirubin trong máu tăng lên quá cao so vớ...

Nạo VA cho trẻ liệu có gây đau?

Nạo VA cho trẻ liệu có gây đau?

Nạo VA được chỉ định trong trường hợp bác sĩ đã cân nhắc các vấn đề bệnh tật của...

Cảnh giác bỏng và hạ thân nhiệt khi tắm cho trẻ sơ sinh mùa lạnh

Cảnh giác bỏng và hạ thân nhiệt khi tắm cho trẻ sơ sinh mùa lạnh

Tắm cho trẻ sơ sinh là cách chăm sóc cần thiết giúp làm sạch da và phòng chống c...

 
Bài viết liên quan