Các dấu ấn tim trong chẩn đoán sớm hội chứng mạch vành cấp

Các dấu ấn tim trong chẩn đoán sớm hội chứng mạch vành cấp

  • 04:00 04/02/2021
  • Xếp hạng 4.91/5 với 10119 phiếu bầu

Khi cơn đau thắt ngực không ổn định xuất hiện, người bệnh cần sớm được chẩn đoán là do nhồi máu cơ tim cấp hay hội chứng mạch vành cấp gây ra. Hiện nay, các dấu ấn tim là xét nghiệm quan trọng cho phép chẩn đoán sớm hội chứng mạch vành cấp.

1. Tổng quan về hội chứng mạch vành cấp

Hội chứng mạch vành cấp là một trong những nguyên nhân gây tử vong liên quan đến bệnh lý tim mạch. Trong một khoảng thời gian ngắn, hội chứng mạch vành cấp có thể xảy ra dưới hai dạng là cơn nhồi máu cơ tim cấp hoặc cơn đau thắt ngực không ổn định.

  • Cơn đau thắt ngực không ổn định: Nguyên nhân gây ra cơn đau thắt ngực không ổn định chủ yếu là do các mảng xơ vữa trong lòng mạch bị bong tróc, làm tắc nghẽn động mạch vành và dẫn đến lượng máu nuôi tim bị giảm, làm thiếu oxy và chất dinh dưỡng nuôi tim, khiến cơ tim hoạt động không hiệu quả. Trong khi cơn đau thắt ngực không ổn định xảy ra khi cơ thể đang ngủ hoặc nghỉ ngơi thì cơn đau thắt ngực ổn định chỉ xuất hiện khi cơ thể gắng sức.
  • Nhồi máu cơ tim cấp: Nhồi máu cơ tim cấp xảy ra khi cơ tim bị hoại tử, có hai dạng là nhồi máu cơ tim cấp có tăng sóng ST và không tăng sóng ST trên điện tâm đồ. Dựa vào các triệu chứng lâm sàng, đo điện tâm đồ và các dấu ấn tim có thể chẩn đoán sớm nhồi máu cơ tim cấp. Tuy nhiên, nhồi máu cơ tim cấp không tăng sóng ST trên điện tâm đồ (hay còn gọi là nhồi máu cơ tim thầm lặng) gặp khó khăn trong chẩn đoán hơn. Hiện nay, các dấu ấn tim đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán phát hiện sớm cơn nhồi máu cơ tim cấp do xét nghiệm này có độ nhạy và độ đặc hiệu cao.

2. Các dấu ấn tim trong chẩn đoán sớm hội chứng mạch vành cấp

2.1 Các dấu ấn tim

Trên lâm sàng, các dấu ấn tim được dùng để chẩn đoán sớm hội chứng mạch vành cấp gồm có:

  • Các troponin: Các troponin gồm có troponin C, troponin I và troponin T, là phức hợp protein có trong cơ tim và cơ vân. Trong đó, ở cơ tim có nhiều troponin T và troponin I (TnT và TnI). Khi tế bào tim bị tổn thương sẽ giải phóng TnT và TnI vào trong máu, vì vậy chúng là các dấu ấn tim quan trọng trong chẩn đoán, phát hiện cơ tim bị tổn thương. Tuy nhiên, hiện nay hsTnT và hsTnI được sử dụng nhiều hơn vì có độ nhạy cao hơn. Giá trị trung bình của hsTnT là 17pg/mL (từ 14-19 pg/mL), trong đó đối với nam là 18,6 pg/mL (từ 17-25pg/mL) và nữ là 12 pg/mL; giá trị trung bình của hsTnI ở nam là 2,5 pg/mL (từ 1,9-3,4 pg/mL), nữ là 1,7 pg/mL (từ 1,4-3,4 pg/mL).
  • CK-MB: CK (viết tắt của creatine kinase) là enzym có nhiều trong cơ, đóng vai trò co cơ. CK-MB là một trong ba isoenzyme có ở tim khi kết hợp 2 tiểu đơn vị M và B với nhau (ngoài ra còn có CK-MM và CK-BB). Khi có dấu hiệu hoại tử, cơ tim sẽ giải phóng CK-MB vào trong máu, vì vậy CK-MB cũng được xem là một trong những dấu ấn tim giúp phát hiện cơ tim bị tổn thương. Giá trị CK-MB ở người bình thường nằm trong khoảng 0,6-6,3 ng/mL.
  • Myoglobin: Myoglobin là một protein ở cơ xương và tim, không tồn tại ở mô cơ. Khi cơ tim bị tổn thương, myoglobin nhanh chóng được giải phóng, vì vậy myoglobin được xem là một trong những dấu ấn tim quan trọng trong chẩn đoán sớm nhồi máu cơ tim cấp. Có thể kết hợp hoặc thay thế myoglobin với/bằng troponin T hoặc troponin I vì myoglobin cũng có ở cơ vân. Giá trị bình thường của myoglobin là từ 0-85 ng/mL.
  • H-FABP: H-FABP (Heart-type fatty acid-binding protein) là một loại protein gắn axit béo của tim có nhiều ở cơ tim nhưng ít có ở cơ vân. Khi có tổn thương cơ tim xảy ra, cơ tim giải phóng H-FABP vào máu và do đó H-FABP cũng là một dấu ấn tim được dùng để chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp. H-FABP đặc biệt quan trọng khi các dấu ấn tim khác là TnT, TnI không tăng. Giá trị bình thường của H-FABP là <5,6 ng/mL.
Đường biểu diễn đường cong ROC của các dấu ấn trong vòng 24 giờ đầu sau khởi phát
Đường biểu diễn đường cong ROC của các dấu ấn trong vòng 24 giờ đầu sau khởi phát

2.2 Đặc điểm của các dấu ấn tim

  • Các troponin (troponin I và troponin T): Các troponin tăng chậm và có độ đặc hiệu cao, bắt đầu tăng lên trong máu từ 3 - 6 giờ, tăng cao nhất từ 14 - 18 giờ (troponin I) và 10 - 48 giờ (troponin T), trở về mức bình thường trong khoảng 5 - 10 ngày (troponin I) và 10 - 15 ngày (troponin T).
  • CK-MB: Dấu ấn tim CK-MB tăng chậm và có độ đặc hiệu cao, bắt đầu tăng lên trong máu từ 3 - 8 giờ, tăng cao nhất từ 9 - 24 giờ, trở về mức bình thường trong khoảng 48 - 72 giờ.
  • Myoglobin: Myoglobin tăng sớm và có độ đặc hiệu thấp, bắt đầu tăng lên trong máu từ 1 - 3 giờ, tăng cao nhất từ 5 - 8 giờ, trở về mức bình thường trong khoảng 16 - 24 giờ.
  • H-FABP: H-FABP tăng sớm bắt đầu sau 30 phút, tăng cao nhất từ 6 - 12 giờ, trở về mức bình thường trong khoảng 24 giờ.

2.3 Các dấu ấn tim được chỉ định trong những trường hợp nào?

Các dấu ấn tim được chỉ định thực hiện khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ hội chứng mạch vành cấp như sau:

  • Đau ngực: Các cơn đau ngực thường xuất hiện một cách đột ngột với mức độ dữ dội khác nhau tùy vào từng người. Sau khi xuất hiện ở ngực, cơn đau có thể từ từ lan dần lên hai vai, cánh tay, vùng cổ và hàm. Tuy nhiên, không phải hầu hết trường hợp đau thắt ngực là nhồi máu cơ tim cấp.
  • Các triệu chứng khác: Ngoài đau thắt ngực, người bệnh còn cảm thấy khó thở, buồn nôn hoặc nôn, chóng mặt, đau đầu, ra nhiều mồ hôi, đầy bụng, có cảm giác muốn đại tiện, ...

3. Vai trò của các dấu ấn tim trong chẩn đoán sớm hội chứng mạch vành cấp

Hiện nay, các dấu ấn tim đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán sớm hội chứng mạch vành cấp vì:

  • Người bệnh hầu như không có triệu chứng điển hình của hội chứng mạch vành cấp, trừ các cơn đau ngực do hội chứng gây ra.
  • Phương pháp điện tâm đồ không có giá trị chẩn đoán sớm do độ nhạy thấp, đặc biệt, một số trường hợp bệnh nhân không chẩn đoán được mặc dù đã thực hiện điện tâm đồ. Bên cạnh đó, cơn nhồi máu cơ tim cấp có tăng sóng ST có thể được phát hiện bằng điện tâm đồ. Tuy nhiên, đối với nhồi máu cơ tim cấp không tăng sóng ST, hay cơn đau thắt ngực không ổn định phải thực hiện dấu ấn tim mới xác định được, bởi các giá trị này tăng lên rõ rệt với độ nhạy và độ đặc hiệu cao.
  • Đối với bệnh nhân lớn tuổi, đau ngực kèm theo khó thở gây khó khăn trong chẩn đoán. Vì vậy, dấu ấn tim là xét nghiệm quan trọng để chẩn đoán sớm hội chứng mạch vành cấp.
Nhồi máu cơ tim cấp không tăng sóng ST
Hội chứng nhồi máu cơ tim cấp không tăng sóng ST trên kết quả điện tâm đồ

Các dấu ấn tim gồm các troponin, CK-MB, myoglobin và H-FABP là những chỉ điểm sinh học quan trọng cho phép chẩn đoán sớm hội chứng mạch vành cấp, một trong những nguyên nhân gây tử vong cao nhất hiện nay liên quan đến bệnh lý tim mạch.

Với nhiều năm kinh nghiệm trong việc thăm khám và điều trị các bệnh lý tim mạch, hiện nay Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec đã trở thành một trong các trung tâm Tim mạch lớn, sở hữu đội ngũ y bác sĩ giàu chuyên môn, được đào tạo bài bản. Bên cạnh đó, để chẩn đoán sớm bệnh mạch vành, cũng như nhiều các bệnh lý tim mạch khác, Vinmec còn trang bị các thiết bị, phương tiện chẩn đoán tim mạch tối tân như máy siêu âm tim 2D, 3D với đầy đủ tính năng siêu âm qua thực quản và thành ngực, máy điện tâm đồ, máy Holter huyết áp, máy Holter điện tâm đồ, máy điện tâm đồ gắng sức: Thảm chạy, xe đạp nghiêng, tilt test...

Đặc biệt, tại Vinmec còn có Phòng mổ Hybrid với các trang thiết bị tối tân như máy chụp mạch DSA, máy gây mê tích hợp mang lại hiệu quả cao nhất trong điều trị các bệnh tim mạch như phối hợp mổ và can thiệp nong mạch vành, đặt stent mạch vành với kỹ thuật hiện đại ít xâm lấn nhất.

Vì thế, việc chẩn đoán bệnh mạch vành cấp cũng như các bệnh lý khác sẽ sớm được phát hiện và kịp thời điều trị, tránh những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

Các dấu ấn tim trong chẩn đoán sớm hội chứng mạch vành cấp
Tác giả: Nguyễn Khánh Hà tổng hợp theo: vinmec.com
Tag: Đau thắt ngực, Hội chứng mạch vành cấp, Điện tâm đồ, Tim mạch, Dấu ấn tim, Nhồi máu cơ tim, bệnh mạch vành,
 
Cùng chuyên mục
Hội chứng mạch vành cấp ở những bệnh nhân lớn tuổi

Hội chứng mạch vành cấp ở những bệnh nhân lớn tuổi

Bệnh mạch vành cấp là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các bệnh lý tim mạc...

Xử trí đột quỵ thiếu máu não giai đoạn cấp

Xử trí đột quỵ thiếu máu não giai đoạn cấp

Đột quỵ thiếu máu não là loại đột quỵ thường gặp nhất, chiếm đến 2⁄3 trường hợp...

Hình ảnh trực quan cho các vấn đề về tĩnh mạch và động mạch

Hình ảnh trực quan cho các vấn đề về tĩnh mạch và động mạch

Động mạch và tĩnh mạch đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển máu trong c...

Nhồi máu cơ tim thất phải cấp tính nguy hiểm thế nào?

Nhồi máu cơ tim thất phải cấp tính nguy hiểm thế nào?

Nhồi máu cơ tim tâm thất phải có hoặc không có liên quan đến thất trái đang trở...

Khả năng hồi phục sau điều trị bệnh mạch vành và lưu ý trong sinh hoạt

Khả năng hồi phục sau điều trị bệnh mạch vành và lưu ý trong sinh hoạt

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi các bác sĩ tại Trung Tâm Tim Mạch - Bệnh việ...

Kỳ diệu xuất viện sau 3 - 6 ngày mổ tim hở

Kỳ diệu xuất viện sau 3 - 6 ngày mổ tim hở

Phẫu thuật mổ tim bẩm sinh cho trẻ sơ sinh nói riêng và mổ tim hở nói chung bao...

Chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp ở bệnh nhân suy thận

Chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp ở bệnh nhân suy thận

Bệnh nhân suy thận mạn đối mặt với nguy cơ mắc các bệnh tim mạch cao như hội chứ...

Xét nghiệm Myoglobin trong nhồi máu cơ tim

Xét nghiệm Myoglobin trong nhồi máu cơ tim

Xét nghiệm Myoglobin là một trong những xét nghiệm nhồi máu cơ tim hữu ích và có...

Tìm hiểu về thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch ở người cao tuổi

Tìm hiểu về thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch ở người cao tuổi

Bài viết được viết bởi ThS.BS Trần Hồng Nhật - Bác sĩ Tim mạch can thiệp, Trung...

Mối liên hệ giữa tăng huyết áp và đột quỵ

Mối liên hệ giữa tăng huyết áp và đột quỵ

Đột quỵ là nguyên nhân chính gây ra tàn tật ở người lớn và là mối đe dọa ngày cà...

Các tiêu chí chẩn đoán thuyên tắc động mạch phổi cấp tính

Các tiêu chí chẩn đoán thuyên tắc động mạch phổi cấp tính

Thuyên tắc động mạch phổi cấp hay gọi tắt là thuyên tắc phổi cấp là bệnh lý cực...

Chẩn đoán nhịp nhanh thất kéo dài

Chẩn đoán nhịp nhanh thất kéo dài

Nhịp nhanh thất là một loại rối loạn nhịp tim thường gặp trong bệnh lý mạch vành...

 
Bài viết liên quan
Đóng dò động mạch vành vào các buồng tim

Đóng dò động mạch vành vào các buồng tim

Dò động mạch vành vào các buồng tim là một bệnh lý tim bẩm sinh hiếm gặp chiếm k...

Điện tâm đồ trong bệnh mạch vành

Điện tâm đồ trong bệnh mạch vành

Điện tâm đồ bệnh mạch vành sẽ cung cấp thông tin gián tiếp về sự hiện diện, phạm...

Chẩn đoán và điều trị hội chứng mạch vành cấp

Chẩn đoán và điều trị hội chứng mạch vành cấp

Hội chứng động mạch vành cấp (hay còn gọi là hội chứng mạch vành cấp) là một hội...

Vôi hóa mạch vành diễn ra thế nào?

Vôi hóa mạch vành diễn ra thế nào?

Động mạch vành là những mạch máu nhỏ làm nhiệm vụ cung cấp máu nuôi cho quả tim...

Chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp ở bệnh nhân suy thận

Chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp ở bệnh nhân suy thận

Bệnh nhân suy thận mạn đối mặt với nguy cơ mắc các bệnh tim mạch cao như hội chứ...

Nguyên nhân và cơ chế hình thành hội chứng mạch vành cấp

Nguyên nhân và cơ chế hình thành hội chứng mạch vành cấp

Hội chứng động mạch vành cấp là tình trạng cấp cứu của bệnh lý động mạch vành, l...

Các bệnh tim mạch chuyển hóa

Các bệnh tim mạch chuyển hóa

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Bùi Tiến Đạt - Bác sĩ Hồi sứ...

Chụp cộng hưởng từ tim (MRI) đánh giá các bệnh lý tim bẩm sinh

Chụp cộng hưởng từ tim (MRI) đánh giá các bệnh lý tim bẩm sinh

Theo thống kê của nhiều nước, các bệnh liên quan tới tim mạch, đặc biệt là bệnh...

Vai trò của ECG trên bệnh nhân có ACS

Vai trò của ECG trên bệnh nhân có ACS

Hội chứng mạch vành cấp (ACS) là một thuật ngữ được sử dụng để mô tả một loạt cá...

Các dấu hiệu của bệnh mạch vành

Các dấu hiệu của bệnh mạch vành

Bệnh mạch vành là một trong những nguyên nhân tim mạch gây tử vong hàng đầu và c...

Chụp cắt lớp vi tính tưới máu cơ tim

Chụp cắt lớp vi tính tưới máu cơ tim

Bài viết được viết bởi ThS.BS Nguyễn Thục Vỹ - Khoa Chẩn đoán hình ảnh - Bệnh vi...

Các dấu hiệu cảnh báo hội chứng chuyển hóa

Các dấu hiệu cảnh báo hội chứng chuyển hóa

Hội chứng chuyển hóa tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, đái tháo đường, bệnh...

Hội chứng mạch vành cấp ở những bệnh nhân lớn tuổi

Hội chứng mạch vành cấp ở những bệnh nhân lớn tuổi

Bệnh mạch vành cấp là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các bệnh lý tim mạc...

Các dấu hiệu sớm của Nhồi máu não trên CT scanner

Các dấu hiệu sớm của Nhồi máu não trên CT scanner

Nhồi máu não đang ngày càng tăng cao do sự tăng lên của các bệnh lý về tim mạch....