Các kiểu loại rối loạn nội tiết thường gặp - Mới nhất 2021 | Bacsi247.org

Các kiểu loại rối loạn nội tiết thường gặp


  • 15:34 19/04/2020
  • Xếp hạng 4.94/5 với 10995 phiếu bầu

Hệ nội tiết là một hệ thống của các tuyến nội tiết, nơi sản xuất và giải phóng các nội tiết tố giúp kiểm soát nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể, trong đó bao gồm cả khả năng chuyển hóa calo thành năng lượng cung cấp cho các tế bào và cơ quan trong cơ thể. Hệ nội tiết tác động tới nhịp đập của tim, sự phát triển của mô và xương, khả năng sinh sản,... Là một hệ thống mang vai trò sống còn, bất kì rối loạn nào của hệ nội tiết cũng đều ảnh hưởng nặng nề tới con người, thậm chí đe dọa tử vong.

1. Các tuyến nằm trong hệ nội tiết

Mỗi một tuyến của hệ nội tiết giải phóng những nội tiết tố riêng biệt vào trong máu. Những nội tiết tố này theo dòng máu đi tới các tế bào và giúp kiểm soát hoặc phối hợp thực hiện các quá trình của cơ thể.

Các tuyến nội tiết gồm có:

  • Tuyến thượng thận: Hai tuyến nằm ở cực trên của hai thận, giải phóng nội tiết tố cortisol.
  • Vùng dưới đồi: Một bộ phận của phần trung não dưới, chỉ huy hoạt động của tuyến yên.
  • Buồng trứng: Cơ quan sinh sản của nữ giới, giải phóng trứng và sản xuất nội tiết tố sinh dục.
  • Các tế bào tiểu đảo tụy: Các tế bào của tụy kiểm soát việc giải phóng nội tiết tố insulin và glucagon.
  • Tuyến cận giáp: Gồm bốn tuyến nhỏ ở cổ, đóng vai trò trong quá trình phát triển xương.
  • Tuyến tùng: Một tuyến nằm gần trung tâm não bộ, có thể có mối liên hệ tới quá trình giấc ngủ.
  • Tuyến yên: Một tuyến nằm ở nền não, thường được coi là “tuyến chỉ huy” bởi nó tác động tới nhiều tuyến khác, đặc biệt là tuyến giáp. Các vấn đề xảy ra với tuyến yên sẽ gây ảnh hưởng tới sự phát triển của xương, chu kỳ kinh nguyệt ở nữ giới và sự tiết sữa mẹ.
  • Tinh hoàn: Tuyến sinh dục ở nam giới, sản xuất tinh trùng và nội tiết tố sinh dục.
  • Tuyến ức: Một tuyến ở vùng ngực trước, giúp cơ thể phát triển hệ miễn dịch trong những năm đầu đời.
  • Tuyến giáp: Một tuyến có hình như con bướm ở vùng cổ trước, kiểm soát quá trình trao đổi chất.
Các tuyến nằm trong hệ nội tiết
Hình ảnh hệ nội tiết trong cơ thể con người

Một vấn đề dù là nhỏ nhất xảy ra với các tuyến nội tiết cũng có thể gây mất cân bằng nội tiết tố, dẫn tới các rối loạn nội tiết tố hay bệnh lý nội tiết.

2. Nguyên nhân gây ra rối loạn nội tiết

Rối loạn nội tiết tố thường được chia thành hai nhóm:


  • Các bệnh lý nội tiết là hậu quả khi một tuyến nội tiết tiết ra quá nhiều hay quá ít nội tiết tố, gọi là mất cân bằng nội tiết.
  • Các bệnh lý nội tiết do sự phát triển của các thương tổn (như các nốt hay khối u) trong hệ nội tiết, có thể ảnh hưởng tới nồng độ nội tiết tố hoặc không.

Cơ chế điều hòa ngược của hệ nội tiết giúp kiểm soát sự cân bằng nội tiết tố trong máu. Nếu nồng độ của một nội tiết tố nào đó quá cao hay quá thấp, hệ thống điều hòa ngược sẽ phát tín hiệu để tuyến nội tiết điều hòa lại. Sự mất cân bằng nội tiết có thể xảy ra nếu hệ thống điều hòa ngược không còn khả năng giữ cân bằng nồng độ các nội tiết tố trong máu, hoặc khi cơ thể không thể đào thải lượng nội tiết tố cần thiết ra khỏi cơ thể.

Sự tăng hay giảm nồng độ nội tiết tố có thể được gây ra bởi:

  • Hệ thống điều hòa ngược gặp vấn đề
  • Bệnh lý
  • Một tuyến nội tiết không còn khả năng điều hòa tuyến nội tiết khác trong việc chế tiết nội tiết tố (ví dụ, vùng dưới đồi gặp vấn đề không thể chỉ huy tuyến yên)
  • Rối loạn di truyền, chẳng hạn như đa u tuyến nội tiết (multiple endocrine neoplasia - MEN) hoặc suy giáp bẩm sinh (congenital hypothyroidism - CH)
  • Nhiễm khuẩn
  • Tổn thương tuyến nội tiết
  • Khối u tuyến nội tiết

Đa số các nốt, khối u nội tiết là không ác tính, chúng thường không lan tới các phần khác của cơ thể. Tuy nhiên nốt hoặc khối u đó có thể cản trở quá trình sản xuất nội tiết tố của tuyến.

3. Các loại rối loạn nội tiết

Có rất nhiều các loại rối loạn nội tiết khác nhau, trong đó đái tháo đường là phổ biến nhất. Các rối loạn nội tiết khác bao gồm:

Đái tháo đường chiếm tỉ lệ cao nhất trong các bệnh rối loạn nội tiết
Đái tháo đường chiếm tỉ lệ cao nhất trong các bệnh rối loạn nội tiết

  • Suy tuyến thượng thận: Tuyến thượng thận giải phóng quá ít nội tiết tố cortisol và đôi khi cả aldosterone. Các triệu chứng bao gồm mệt mỏi, khó chịu vùng bụng, mất nước, thay đổi trên da. Bệnh Addison là một loại suy tuyến thượng thận.
  • Bệnh Cushing: Tuyến yên chế tiết quá mức khiến tuyến thượng thận cũng hoạt động quá mức. Cũng có một tình trạng tương tự, nhưng mang tên hội chứng Cushing, có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào, nhưng hay gặp ở trẻ em, do sử dụng liều cao thuốc corticosteroid.
  • Bệnh to đầu chi và các rối loạn nội tiết tố tăng trưởng: Nếu tuyến yên chế tiết quá nhiều nội tiết tố tăng trưởng, xương và các bộ phận ở trẻ em sẽ phát triển nhanh bất thường, và ngược lại, nếu chế tiết quá ít thì đứa trẻ sẽ ngừng phát triển chiều cao.
  • Cường giáp trạng: Tuyến giáp sản xuất quá nhiều nội tiết tố, dẫn tới sụt cân, nhịp tim nhanh, đổ mồ hôi trộm, bồn chồn. Nguyên nhân phổ biến nhất dẫn tới cường giáp trạng là một rối loạn tự miễn gọi là bệnh Grave.
  • Thiểu năng giáp trạng: Tuyến giáp không sản xuất đủ nội tiết tố, dẫn tới mệt mỏi, táo bón, da khô và trầm cảm. Thiểu năng giáp trạng có thể là bẩm sinh, và khiến cho trẻ chậm phát triển.
  • Giảm năng tuyến yên: Tuyến yên chế tiết rất ít hoặc không chế tiết nội tiết tố. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng này. Nếu phụ nữ bị giảm năng tuyến yên có thể sẽ bị vô kinh.
  • Đa u nội tiết I và II (Multiple endocrine neoplasia I and II - MEN I, MEN II): đây là những rối loạn di truyền hiếm gặp, hậu quả là chế tiết quá mức nhiều loại nội tiết tố.
  • Hội chứng buồng trứng đa nang: quá nhiều androgen sẽ ảnh hưởng tới quá trình phát triển của trứng và sự giải phóng trứng. Hội chứng buồng trứng đa nang là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh.

Video đề xuất:

Buồng trứng đa nang là bệnh gì?

  • Dậy thì sớm: Dậy thì sớm xảy ra khi các tuyến nội tiết chế tiết nội tiết tố sinh dục quá sớm so với bình thường.

4. Cần làm gì khi bị rối loạn nội tiết?


Khi xuất hiện các dấu hiệu, triệu chứng nghi ngờ rối loạn nội tiết, hãy đi thăm khám bác sĩ chuyên khoa. Bác sĩ sẽ khai thác các biểu hiện của bệnh, tiền sử, đồng thời chỉ định các xét nghiệm thích hợp để phục vụ chẩn đoán. Nếu bị bệnh, phương pháp điều trị thích hợp sẽ được đề ra, tuy nhiên quá trình điều trị và theo dõi cần sự kiên trì, bởi đôi khi chúng khá phức tạp và cần được điều chỉnh thường xuyên cho phù hợp tình trạng cụ thể.

Rối loạn nội tiết cần được phát hiện và điều trị sớm. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec cung cấp cho khách hàng gói Khám, sàng lọc các bệnh lý phụ khoa cơ bản giúp nữ giới chủ động kiểm tra sức khỏe sinh lý đồng thời tầm soát nguy cơ bệnh và có hướng điều trị khoa học.

Khách hàng có thể trực tiếp đến hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc để thăm khám hoặc liên hệ hotline tại đây để được hỗ trợ.

Các kiểu loại rối loạn nội tiết thường gặp
Tác giả: Trần Thu Nga tổng hợp theo: vinmec.com
Tag: Phụ khoa, Suy giảm nội tiết tố nữ, Buồng trứng đa nang, Rối loạn nội tiết tố, Suy giáp, Suy tuyến thượng thận, sàng lọc bệnh lý phụ khoa cơ bản, Cushing, Nội tiết tố nữ, Cường giáp,
 
Cùng chuyên mục
Các triệu chứng của u tuyến yên

Các triệu chứng của u tuyến yên

U tuyến yên là sự phát triển bất thường của khối u tại tuyến yên, một bộ phận củ...

Những kỳ vọng sau phẫu thuật giảm cân

Những kỳ vọng sau phẫu thuật giảm cân

Có tới 95% người cho biết chất lượng cuộc sống của họ được cải thiện sau phẫu th...

Bụi siêu mịn ảnh hưởng tới sức khỏe thế nào?

Bụi siêu mịn ảnh hưởng tới sức khỏe thế nào?

Bụi siêu mịn hay bụi PM 1.0 là những hạt dạng lỏng hoặc rắn trôi nổi ngoài không...

Sơ cứu trong trường hợp nghẹt thở khẩn cấp

Sơ cứu trong trường hợp nghẹt thở khẩn cấp

Nghẹt thở xảy ra khi một vật lạ ở cổ họng hoặc khí quản, chặn luồng không khí. Ở...

Chế độ dinh dưỡng phòng ngừa chảy máu cam

Chế độ dinh dưỡng phòng ngừa chảy máu cam

Chảy máu cam không phải là tình trạng quá nghiêm trọng nhưng nếu chảy máu cam di...

Các yếu tố nguy cơ gây động kinh ở trẻ

Các yếu tố nguy cơ gây động kinh ở trẻ

Có rất nhiều yếu tố nguy cơ gây động kinh ở trẻ được chia thành các yếu tố xảy r...

 
Bài viết liên quan
Các kiểu loại rối loạn nội tiết thường gặp

Các kiểu loại rối loạn nội tiết thường gặp

Hệ nội tiết là một hệ thống của các tuyến nội tiết, nơi sản xuất và giải phóng c...

Các xét nghiệm rối loạn nội tiết

Các xét nghiệm rối loạn nội tiết

Hệ thống nội tiết là một mạng lưới gồm các tuyến sản xuất và phát hành hormone,...

Các loại rối loạn nội tiết thường gặp

Các loại rối loạn nội tiết thường gặp

Hệ thống nội tiết ảnh hưởng đến sự hoạt động của tim, xương, các mô phát triển v...

Các kiểu rối loạn đại tiện thường gặp

Các kiểu rối loạn đại tiện thường gặp

Rối loạn đại tiện là tình trạng ảnh hưởng đến chức năng hoạt động và hấp thu thứ...

Các bệnh nội tiết thường gặp

Các bệnh nội tiết thường gặp

Hệ thống tuyến nội tiết có chức năng sản sinh ra hormone giúp cơ thể kiểm soát n...

Các kiểu co thắt âm đạo

Các kiểu co thắt âm đạo

Co thắt âm đạo liên tục có thể gặp ở bất cứ phụ nữ nào, gây ra những cảm giác đa...