Chẩn đoán co giật ở trẻ em

Chẩn đoán co giật ở trẻ em

  • 04:08 22/05/2020
  • Xếp hạng 4.87/5 với 10051 phiếu bầu

Co giật là một cấp cứu thần kinh thường gặp ở trẻ em và gây ra bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Theo đó, việc chẩn đoán co giật ở trẻ em chính xác là điều kiện tiên quyết để điều trị bệnh hiệu quả.

1. Nguyên nhân gây co giật ở trẻ em

Co giật là tình trạng rối loạn tạm thời về vận động, ý thức, cảm giác, thần kinh tự động do sự phóng điện đột ngột quá mức của một số nơron thần kinh. Co giật là một cấp cứu thần kinh thường gặp ở trẻ em. Có nhiều hình thức co giật, trong đó nghiêm trọng nhất là khi trẻ bị co giật liên tục kéo dài trên 30 phút hoặc trẻ bị nhiều cơn co giật liên tiếp nhau không có khoảng tỉnh.

Có nhiều nguyên nhân có thể gây co giật ở trẻ em, có thể phân loại thành:

1.1. Co giật có tổn thương thực thể ở não (co giật triệu chứng)

Co giật bắt nguồn từ một vùng tổn thương ở não. Tại vùng tổn thương này có những tế bào thần kinh sống sót nhưng trong trạng thái nuôi dưỡng bất thường. Những tế bào này dễ bị kích thích gây nên tình trạng co giật. Não có thể tổn thương một hoặc nhiều ổ, vị trí tổn thương có thể trên hoặc dưới vỏ não. Các nguyên nhân gây tổn thương ở não có thể do:

  • Nhiễm khuẩn não màng não: trẻ có thể bị viêm màng não do nhiễm các virus sởi, ho gà, thủy đậu, quai bị; nhiễm các vi khuẩn não mô cầu, liên cầu, E.coli, lao,... Áp-xe não do nhiễm khuẩn từ các xoang hay viêm tai giữa. Do nhiễm ký sinh trùng sốt rét, toxoplasma,...
  • Chấn thương não: Trẻ có thể bị tổn thương não do những thủ thuật sản khoa như giác hút, Forceps, gây tê, gây mê quá mức,... Người mẹ chuyển dạ quá nhanh hoặc quá lâu. Những tai biến trong quá trình sinh như vòng rau quấn cổ, sa dây rau, ngạt gây thiếu oxy cho thai nhi cũng có nguy cơ gây tổn thương não ở trẻ.
  • Khối u: u thân não, u tiểu não thường gặp ở trẻ em 5-8 tuổi.
  • Các dị tật bẩm sinh có thể gây co giật ở trẻ em như dị dạng mạch máu não, tắc mạch não.
Trẻ co giật
Co giật ở trẻ là một triệu chứng rất nguy hiểm và gây ra nhiều biến chứng

1.2. Co giật do rối loạn chức năng não

Trong co giật ở trẻ em do rối loạn chức năng não thì co giật do sốt chiếm phần lớn các trường hợp. Co giật do sốt thường gặp ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi, trong đó phổ biến nhất là ở trẻ 2-3 tuổi. Co giật xuất hiện đột ngột khi trẻ sốt cao 39-40 độ, thường là co giật toàn thân, lan tỏa, thời gian mỗi cơn co giật không quá 10 phút. Kết quả điện não đồ bình thường, dịch não tủy bình thường. Những cơn co giật cho sốt thường lành tính, không để lại biến chứng, cơn giật càng ngắn thì tiên lượng càng tốt.

Trẻ sốt 38 độ C kèm ho và nôn ói
Sốt cao cũng gây ra tình trạng co giật ở trẻ

1.3. Co giật do rối loạn chuyển hóa

Trẻ bị co giật do mắc các bệnh lý rối loạn chuyển hóa như:

  • Bệnh nhiễm leucine: là một bệnh di truyền lặn do rối loạn quá trình khử carboxyl trong cơ thể.
  • Co giật do hạ canxi máu: thường gặp ở trẻ còn bú mẹ. Trẻ xuất hiện những cơn co giật đột ngột, co rút người, có những cơn co giật nội tạng, co thắt thanh quản, dấu hiệu Chvotek-Trousscau (+) nguyên nhân thường do còi xương sớm, tiêu chảy.
  • Bệnh phenylceton niệu: triệu chứng lâm sàng là da chàm, trẻ chậm phát triển tinh thần, co giật cục bộ ở tư thế gập. Đây là một bệnh di truyền gen lặn do thiếu men Phenyl alanin 4 hydroxylase.
  • Co giật do tăng Bilirubin tự do: là hiện tượng tăng quá nhiều Bilirubin tự do và muối mật gây nhiễm độc thần kinh. Trẻ bị vàng da, co giật tăng trương lực cơ.
  • Co giật do rối loạn glucose máu: trẻ có dấu hiệu vã mồ hôi, tay chân lạnh, bú kém, tim đập nhanh, run rẩy, co giật, chân tay co cắp,...
  • Co giật do hạ hoặc tăng natri máu: khi natri máu dưới 120 mmol/lít có thể xuất hiện co giật, hiện tượng này thường gặp khi trẻ bị tiêu chảy mất nước nhược trương, ăn kiêng lâu ngày. Khi natri máu trên 150 mmol/lít cũng có thể có triệu chứng co giật. Tăng natri máu thường gặp trong các trường hợp đái tháo nhạt, tiêu chảy ưu trương, sốt cao kéo dài, bỏng, say nắng,...
  • Co giật do hạ Magie khi nồng độ magie máu thấp hơn 0.5 mmol/l, biểu hiện yếu cơ, co giật, run toàn thân.

Ngoài ra, thiếu vitamin B6, dùng một số thuốc như long não, strycin hoặc tăng huyết áp do bệnh viêm cầu thận cũng có thể gây co giật ở trẻ em. Ngoài ra, nếu trẻ co giật mạn tính, tái phát, những cơn co giật có chung đặc điểm lâm sàng, tiên lượng, nguyên nhân, có thể trẻ co giật do hội chứng động kinh.

Vitamin B6
Thiếu vitamin B6 làm tăng nguy cơ co giật ở trẻ

2. Chẩn đoán co giật ở trẻ em

Khi tiếp nhận trẻ bị co giật, nhằm khai thác thông tin để chẩn đoán bệnh, bác sĩ sẽ hỏi người nhà về:

  • Tiền sử bệnh của trẻ: trẻ đã từng bị sốt cao co giật trước đây chưa, đã từng bị chấn thương đầu, tiếp xúc với độc chất hoặc mắc bệnh động kinh, rối loạn chuyển hóa, bệnh về tâm thần vận động,...hay không?
  • Bệnh sử của trẻ: trẻ có bị sốt, bỏ ăn, tiêu chảy,... trong những ngày gần đây? Tính chất cơn co giật của trẻ, thời gian co giật,...như thế nào?

Tiếp theo, bác sĩ sẽ khám lâm sàng và chỉ định thực hiện các kỹ thuật cận lâm sàng. Về lâm sàng, sẽ khám:

  • Tri giác của trẻ;
  • Đo mạch, huyết áp, thân nhiệt, nhịp thở, SaO2;
  • Tìm các tổn thương ngoài da liên quan đến chấn thương;
  • Tìm để phát hiện các dấu hiệu thiếu máu, dấu hiệu thần kinh khu trú, dấu hiệu viêm màng não như cổ cứng, thóp phồng,...

Về cận lâm sàng, trẻ sẽ được thực hiện xét nghiệm công thức máu, xét nghiệm tìm ký sinh trùng sốt rét. Ngoại trừ trường hợp xác định trẻ bị co giật do sốt cao, các trường hợp khác cần cho trẻ thực hiện:

Xét nghiệm công thức máu toàn bộ giúp phát hiện ra nhiều loại bệnh
Xét nghiệm công thức máu giúp chẩn đoán cận lâm sàng

Dựa vào kết quả khám và kết quả cận lâm sàng, bác sĩ sẽ chẩn đoán nguyên nhân co giật ở trẻ em và có hướng xử lý bệnh phù hợp. Co giật có thể gây các biến chứng rất nguy hiểm như thiếu oxy não, tắc nghẽn đường thở, thậm chí có thể gây tử vong. Do đó, khi trẻ bị co giật, ngay sau trẻ kết thúc cơn giật, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để chẩn đoán co giật ở trẻ em và điều trị kịp thời.

Co giật có thể để lại nhiều biến chứng bệnh nguy hiểm, vì thế các bậc cha mẹ cần nắm được các dấu hiệu của co giật để sớm có hướng thăm khám và điều trị kịp thời.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là địa chỉ thăm khám, điều trị và phòng ngừa các bệnh lý, trong đó có chuyên khoa Nhi - Sơ sinh. Khi thực hiện quy trình thăm khám tại Vinmec, Quý khách hàng sẽ được đón tiếp và sử dụng cơ sở vật chất, hệ thống máy móc hiện đại đi kèm với các dịch vụ y tế hoàn hảo dưới sự chỉ dẫn, tư vấn của các bác sĩ giỏi, được đào tạo bài bản ở cả trong và ngoài nước.

Khách hàng có thể trực tiếp đến hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc để thăm khám hoặc liên hệ hotline tại đây để được hỗ trợ.

Chẩn đoán co giật ở trẻ em
Tác giả: Triệu Thu Trang tổng hợp theo: vinmec.com
Tag: Co giật, Biến chứng co giật, Điều trị co giật, Chẩn đoán co giật, Sốt co giật, Co giật do sốt,
 
Cùng chuyên mục
Những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm ở trẻ

Những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm ở trẻ

Trẻ nhỏ khi gặp những vấn đề sức khỏe thường khó diễn đạt bằng lời nói hoặc hành...

Hội chứng tắc ruột của trẻ sơ sinh

Hội chứng tắc ruột của trẻ sơ sinh

Bài viết bởi Bác sĩ Nguyễn Thái Ngọc Châu - Khoa Nhi - Sơ sinh - Bệnh viện Đa kh...

Thời điểm thích hợp để chỉnh nha cho trẻ

Thời điểm thích hợp để chỉnh nha cho trẻ

Bài viết bởi Bác sĩ Phạm Thị Hiền - Bác sĩ Răng Hàm Mặt, Khoa Khám bệnh & Nội kh...

Các chẩn đoán phân biệt ở trẻ có bất thường về thở và đường thở

Các chẩn đoán phân biệt ở trẻ có bất thường về thở và đường thở

Trẻ có bất thường về thở và đường thở thường có dấu hiệu khởi phát từ từ hoặc độ...

Phác đồ điều trị sẹo hẹp hạ thanh môn ở trẻ em

Phác đồ điều trị sẹo hẹp hạ thanh môn ở trẻ em

Sẹo hẹp hạ thanh môn là một bệnh lý thường gặp trong quá trình cấp cứu tai – mũi...

Dự phòng giun sán cho trẻ

Dự phòng giun sán cho trẻ

Trẻ em là đối tượng dễ mắc các bệnh giun sán nhất, đặc biệt các loại giun móc, g...

Co giật sơ sinh: Những điều cần biết

Co giật sơ sinh: Những điều cần biết

Co giật ở trẻ sơ sinh là một triệu chứng của nhiều bệnh, nhưng thường xảy ra kín...

Hướng dẫn truyền dịch ở trẻ bị sốc không kèm suy dinh dưỡng nặng

Hướng dẫn truyền dịch ở trẻ bị sốc không kèm suy dinh dưỡng nặng

Truyền dịch cho trẻ là phương pháp điều trị sốc cần được thực hiện ngay khi cấp...

Chăm sóc trẻ sơ sinh sau hồi sức

Chăm sóc trẻ sơ sinh sau hồi sức

Các phương pháp hồi sức cho trẻ sơ sinh cơ bản gồm giữ ấm, làm thông đường thở,...

Tín hiệu vui cho trẻ tự kỷ

Tín hiệu vui cho trẻ tự kỷ

Bài viết bởi Tiến sĩ Trần Trung Kiên - Viện nghiên cứu Tế bào gốc và Công nghệ g...

Hội chứng sốc độc tố

Hội chứng sốc độc tố

Bài viết bởi Bác sĩ Phạm Lan Hương - Trung tâm Nhi - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế V...

Viêm phổi do vi khuẩn ở trẻ em

Viêm phổi do vi khuẩn ở trẻ em

Bài viết bởi Bác sĩ Nguyễn Thị Tâm - Trung tâm Nhi - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế V...

 
Bài viết liên quan
Chẩn đoán và điều trị sốt co giật ở trẻ sơ sinh

Chẩn đoán và điều trị sốt co giật ở trẻ sơ sinh

Sốt co giật ở trẻ sơ sinh từ 6 tháng tuổi, thường gặp ở bé trai nhiều hơn bé gái...

Chẩn đoán và điều trị trạng thái động kinh

Chẩn đoán và điều trị trạng thái động kinh

Trạng thái động kinh là một loại động kinh diễn ra rất nghiêm trọng và mang tính...

Các chẩn đoán phân biệt ở trẻ li bì, hôn mê hoặc co giật

Các chẩn đoán phân biệt ở trẻ li bì, hôn mê hoặc co giật

Chẩn đoán phân biệt tình trạng li bì, hôn mê, co giật ở trẻ rất quan trọng có có...

Điều trị cấp cứu trẻ bị co giật

Điều trị cấp cứu trẻ bị co giật

Co giật là một cấp cứu thần kinh thường gặp ở trẻ em. Có rất nhiều nguyên nhân k...

Chẩn đoán, sàng lọc HIV cho trẻ em có nguy cơ cao

Chẩn đoán, sàng lọc HIV cho trẻ em có nguy cơ cao

Bệnh HIV ở trẻ em đặc biệt là nhóm trẻ em có nguy cơ cao, sống trong gia đình có...

Các xét nghiệm cần làm để chẩn đoán tiền sản giật

Các xét nghiệm cần làm để chẩn đoán tiền sản giật

Tiền sản giật - sản giật có thể xảy ra bất kỳ lúc nào sau 20 tuần thai và đến tậ...

Siêu âm trong chẩn đoán viêm phổi ở trẻ em

Siêu âm trong chẩn đoán viêm phổi ở trẻ em

Viêm phổi là một trong những căn bệnh phổ biến hàng đầu ở trẻ em. Triệu chứng vi...

Sốt kéo dài khó chẩn đoán

Sốt kéo dài khó chẩn đoán

Sốt kéo dài là tình trạng sốt trên 38 độ trong nhiều tuần (ít nhất là 2 tuần), t...

Đặc điểm các cơn co giật do sốt ở trẻ

Đặc điểm các cơn co giật do sốt ở trẻ

Sốt co giật ở trẻ em là tình trạng có thể xảy ra khi trẻ sốt cao. Tùy vào cơn số...

Chẩn đoán và xử trí bệnh động kinh

Chẩn đoán và xử trí bệnh động kinh

Bệnh động kinh xuất hiện khi có sự bất thường ở não bộ làm kích thích nhóm tế bà...

Co giật nửa mặt: chẩn đoán và điều trị như thế nào?

Co giật nửa mặt: chẩn đoán và điều trị như thế nào?

Bài viết được viết bởi Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Ngọc Hoàng Anh - Trưởng khoa Ngoại t...

Chẩn đoán và điều trị viêm da cơ địa

Chẩn đoán và điều trị viêm da cơ địa

Chẩn đoán viêm da cơ địa dựa trên triệu chứng lâm sàng và tiền sử mắc bệnh của g...

Chẩn đoán và điều trị co giật nửa mặt

Chẩn đoán và điều trị co giật nửa mặt

Co giật nửa mặt là tình trạng một nửa khuôn mặt của bạn bị biểu hiện. Nó thường...

Hôn mê ở trẻ em: Chẩn đoán và điều trị

Hôn mê ở trẻ em: Chẩn đoán và điều trị

Hôn mê ở trẻ em luôn là một tình trạng cấp cứu. Chính vì thế, chẩn đoán hôn mê ở...