Dopamine ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?

Dopamine ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?

  • 04:00 25/06/2021
  • Xếp hạng 4.8/5 với 10528 phiếu bầu

Dopamine ảnh hưởng lớn đến các hoạt động thể chất và tinh thần của con người. Thiếu dopamine có thể gây ra một số bệnh lý tiêu biểu như parkinson, béo phì, trầm cảm. Trong khi đó, thừa dopamine cũng ảnh hưởng không ít, một trong số đó là tâm thần phân liệt.

1. Dopamine là gì?

Dopamine là một loại chất dẫn truyền thần kinh do cơ thể tạo ra nhằm mục đích truyền thông tin giữa các tế bào thần kinh. Dopamine hormone được tạo ra trong não bộ thông qua quá trình hai bước. Đầu tiên, nó thay đổi axit amin tyrosine thành một chất gọi là dopa, sau đó chuyển đổi chất đó thành dopamine.

2. Dopamine có tác dụng gì?

Dopamine có tác dụng tạo cảm giác vui vẻ, cải thiện tâm trạng, khả năng tập trung và sáng tạo của con người. Dopamine hormone thường được sản xuất nhiều khi cơ thể mong muốn được tặng thưởng. Nó kích thích não bộ liên tưởng đến những ham muốn về các sở thích làm bạn cảm giác vui vẻ như ăn uống, mua sắm hoặc hoạt động tình dục.

Dopamine không hoạt động riêng biệt mà cùng với các loại chất dẫn truyền thần kinh và hormone khác như serotoninadrenaline tạo ra các tác động đến sức khỏe tâm lý và thể chất con người như:

  • Chức năng của tim mạch, thận, mạch máu, tiêu hóa, tuyến tụy và điều tiết insulin
  • Điều khiển vận động và tâm trạng
  • Động lực, mức độ tập trung trong học tập và làm việc
  • Tác động đến giấc ngủ
  • Cách thức phản ứng với căng thẳng
  • Thời gian cho con bú
  • Kiểm soát buồn nôn, nôn, các cơn đau
  • Niềm vui và hành vi tự/muốn được tán thưởng
Dopamine
Dopamine có tác dụng tạo cảm giác vui vẻ, cải thiện tâm trạng, khả năng tập trung và sáng tạo của con người

3. Dopamine hormone ảnh hưởng như thế nào đến cơ thể?

3.1. Ảnh hưởng của dopamine đến sức khỏe tâm thần

Hàm lượng quá nhiều hoặc quá ít dopamine là một trong số các nguyên nhân gây ra các rối loạn tâm thần. Ví dụ như:

  • Tâm thần phân liệt: Nhiều thập kỷ trước, các nhà khoa học đã tìm ra mối liên hệ giữa hàm lượng “siêu dopamin” trong một số trung khu não bộ với khả năng kích thích ảo giác và ảo tưởng.
  • ADHD: Một số nghiên cứu cho rằng thiếu hụt dopamine là nguyên nhân gây ra rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD). Dopamine bị thiếu là do cấu trúc gen trong cơ thể. Thuốc methylphenidate (Ritalin) có tác dụng tăng cường dopamine ở người bệnh ADHD.
  • Lạm dụng ma túy và các chất gây nghiện: Các chất gây nghiện làm tăng nồng độ dopamine gây cảm giác hưng phấn cao. Cảm giác dễ chịu này khiến con người muốn thử lại nhiều lần. Lâu dần, để đáp ứng cảm giác càng mạnh thì càng phải sử dụng với hàm lượng chất gây nghiện càng lớn. Điều này làm não bộ phát tín hiệu “giảm sản xuất dopamine tự nhiên”, khiến giảm cảm xúc ở người nghiện khi ở trạng thái tỉnh táo.
  • Trầm cảm: Trầm cảm được cho là có liên quan đến hàm lượng dopamine thấp. Đó là nguyên nhân gây ra các triệu chứng buồn bã, khó ngủ và thay đổi nhận thức theo thời gian.

3.2. Ảnh hưởng của dopamine đến các bệnh lý khác

Ngoài liên quan đến các bệnh lý tâm thần, dopamine còn ảnh hưởng đến một số bệnh lý khác như:

  • Bệnh Parkinson: Một trong những tác dụng của dopamine là kết nối các tế bào thần kinh nhằm kiểm soát các chuyển động của cơ thể. Ở bệnh parkinson, có một loại tế bào thần kinh bị thoái hóa dần. Những tế bào này mất khả năng truyền tín hiệu làm cơ thể tạo ra ít dopamine hơn. Từ đó làm xuất hiện các triệu chứng vật lý như run, cứng cơ, chuyển động chậm tự phát, cân bằng kém. Các bác sĩ điều trị những triệu chứng này bằng cách sử dụng các loại thuốc làm tăng hàm lượng dopamine.
  • Hội chứng thiếu hụt vận chuyển dopamine: Còn được gọi là loạn trương lực cơ kèm theo hội chứng parkinson (dystonia-parkinsonism) ở trẻ sơ sinh. Tình trạng này gây ra những bất thường về vận động tương tự như bệnh Parkinson.
  • Béo phì: Dopamine có khả năng gây ảnh hưởng đến mức độ ham muốn ăn uống ở những người béo phì. Các nghiên cứu phân tích hình ảnh não bộ (CT, MRI) cho thấy những người mắc bệnh béo phì không giải phóng đủ dopamine và serotonin trong quá trình ăn uống. Điều này làm họ ăn một lượng lớn thức ăn mà vẫn chưa cảm thấy hài lòng.
parkinson
Dopamine còn ảnh hưởng đến bệnh parkinson

3.3. Dopamine và mối liên hệ với tính mạng con người

Trong một số trường hợp cấp cứu, bác sĩ có thể sử dụng dopamine (inotropin) để điều trị:

  • Huyết áp thấp
  • Cung lượng tim thấp (khi tim không bơm đủ máu)
  • Điều chỉnh lưu lượng máu đến các cơ quan quan trọng
  • Một số trường hợp sốc nhiễm trùng

Giống như các loại thuốc khác, dopamine khi được sử dụng cũng có nguy cơ gây ra các biến chứng, cụ thể là:

  • Nhịp tim không đều
  • Tăng nhịp tim
  • Khó thở
  • Đau ngực
  • Buồn nôn và nôn
  • Đau đầu

Vì dopamine có thể tương tác với nhiều loại thuốc khác, do đó, bạn nên cung cấp cho bác sĩ thông tin về các loại thuốc đang sử dụng. Điều này có thể giúp bác sĩ cân nhắc lựa chọn loại thuốc và hàm lượng điều trị thích hợp.

3.4. Ảnh hưởng của dopamine đến giấc ngủ

Thiếu dopamine làm tăng cảm giác buồn ngủ. Ngược lại, không ngủ được cũng làm giảm dopamine. Một nghiên cứu vào năm 2012 đã chỉ ra thiếu ngủ làm giảm đáng kể các thụ thể dopamine sẵn có vào buổi sáng.

3.5. Ảnh hưởng của dopamine đến các loại hormone khác

Dopamine cũng tương tác với các chất dẫn truyền thần kinh và hormone khác. Ví dụ, chất dẫn truyền thần kinh glutamate có liên quan đến chu kỳ hưng phấn và ham muốn được/tự tặng thưởng trong não bộ.

Một nghiên cứu năm 2014 tìm hiểu về mối liên quan giữa trạng thái căng thẳng và hormone giới tính với khả năng dẫn truyền thần kinh dopamine trong thời niên thiếu. Kết quả cho thấy testosterone, estrogen và glucocorticoids tương tác với nhau và tác động đến hàm lượng dopamine, làm ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ và chức năng nhận thức từ tuổi thiếu niên đến tuổi trưởng thành.

Một nghiên cứu năm 2015 chỉ ra rằng các hoóc môn giới tính có mối quan hệ mật thiết với các loại hormone khác trong đó có dopamine, serotonin, GABA và glutamate.

Bệnh nhân huyết áp cao
Trong một số trường hợp bác sĩ có thể sử dụng dopamine điều trị cao huyết áp

Những tương tác này khá phức tạp và khó có thể tìm hiểu được hoàn toàn. Hiện tại, các nhà khoa học vẫn cần thực hiện nhiều nghiên cứu hơn để hiểu đầy đủ về cách dopamine tương tác với các chất dẫn truyền thần kinh và hormone khác.

Khách hàng có thể trực tiếp đến hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc để thăm khám hoặc liên hệ hotline tại đây để được hỗ trợ.

Nguồn tham khảo: healthline.com, webmd.com

XEM THÊM:

Dopamine ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?
Tác giả: Trương Văn Thành tổng hợp theo: vinmec.com
Tag: Dopamine, Serotonin, Hormone hạnh phúc, Trầm cảm, Bệnh Parkinson, GABA,
 
Cùng chuyên mục
Gây mê nội khí quản phẫu thuật cắt u buồng trứng hoặc bóc u buồng trứng

Gây mê nội khí quản phẫu thuật cắt u buồng trứng hoặc bóc u buồng trứng

Một trong những phương pháp vô cảm khi phẫu thuật cắt u buồng trước hay bóc u bu...

Gây mê nội khí quản phẫu thuật dị dạng tử cung

Gây mê nội khí quản phẫu thuật dị dạng tử cung

Dị tật tử cung có thể gặp nhiều dạng khác nhau, phẫu thuật được chỉ định trong m...

10 cách tự nhiên giảm lo âu

10 cách tự nhiên giảm lo âu

Lo lắng thường được xem là một sản phẩm phụ của việc sống trong một thế giới thư...

Nguy cơ nhiễm HIV ở người mắc các bệnh lây qua đường dục (STDs)

Nguy cơ nhiễm HIV ở người mắc các bệnh lây qua đường dục (STDs)

Những người mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục có nhiều khả năng bị nhiễm HI...

15 điều có thể thay đổi tính cách của bạn

15 điều có thể thay đổi tính cách của bạn

Nghiên cứu cho thấy rằng tất cả chúng ta, ở một mức độ nhất định, có một mong mu...

3 loại axit béo Omega-3 quan trọng nhất

3 loại axit béo Omega-3 quan trọng nhất

Axit béo omega-3 là chất béo thiết yếu và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. T...

Hai kỹ thuật kiểm tra thận: Siêu âm và xạ hình

Hai kỹ thuật kiểm tra thận: Siêu âm và xạ hình

Hiện nay, có nhiều phương pháp thăm dò chức năng thận và đường tiết niệu nói chu...

Hiểu về các nhu cầu của con người trong chăm sóc sức khỏe

Hiểu về các nhu cầu của con người trong chăm sóc sức khỏe

Các nhu cầu của con người trong chăm sóc sức khỏe là nhu cầu cơ bản, vừa giúp bả...

Axit béo Omega-3 - Hướng dẫn tối ưu cho người mới bắt đầu

Axit béo Omega-3 - Hướng dẫn tối ưu cho người mới bắt đầu

Axit béo Omega-3 là axit béo bão hoà đa, có nhiều lợi ích tốt cho sức khoẻ, như...

Điều gì xảy ra khi bạn đang ngủ?

Điều gì xảy ra khi bạn đang ngủ?

Khi chúng ta ngủ ngon, chúng ta thức dậy cảm thấy sảng khoái và tỉnh táo cho các...

Quy trình chụp động mạch gan số hoá xoá nền

Quy trình chụp động mạch gan số hoá xoá nền

Chụp động mạch gan số hóa xóa nền là kỹ thuật chụp có bơm thuốc đối quang i -ốt...

Quy trình siêu âm trong mổ

Quy trình siêu âm trong mổ

Siêu âm trong mổ được hội chẩn áp dụng khi gặp trường hợp phẫu thuật phức tạp, c...

 
Bài viết liên quan
10 cách tự nhiên để tănghormone hạnh phúc dopamine

10 cách tự nhiên để tănghormone hạnh phúc dopamine

Dopamine là một hóa chất não quan trọng ảnh hưởng đến tâm trạng và cảm giác của...

Biện pháp nào giúp trị triệu chứng bốc hỏa và cải thiện tâm trạng, gia tăng hormone dopamine?

Biện pháp nào giúp trị triệu chứng bốc hỏa và cải thiện tâm trạng, gia tăng hormone dopamine?

Hỏi: Chào bác sĩ, tôi bị triệu chứng bốc hỏa và kinh nguyệt đã 8 tháng nay không...

Lupus có thể ảnh hưởng đến tim và phổi của bạn như thế nào?

Lupus có thể ảnh hưởng đến tim và phổi của bạn như thế nào?

Bệnh lupus ban đỏ là bệnh tự miễn có thể ảnh hưởng đến bất kỳ cơ quan, bộ phận n...

Tập thể dục ảnh hưởng đến huyết áp như thế nào?

Tập thể dục ảnh hưởng đến huyết áp như thế nào?

Cao huyết áp là căn bệnh phổ biến thường gặp ở người cao tuổi và để lại biến chứ...

Bệnh tim ảnh hưởng như thế nào đến cơ thể bạn?

Bệnh tim ảnh hưởng như thế nào đến cơ thể bạn?

Bệnh tim rất đa dạng từ động mạch bị tắc nghẽn đến nhiễm trùng và những bệnh này...

Mối liên quan giữa căng thẳng (stress) và cơ hội mang thai

Mối liên quan giữa căng thẳng (stress) và cơ hội mang thai

Căng thẳng cực độ có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, nhưng hiếm khi ảnh hưở...

Vì sao tiếng ồn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch?

Vì sao tiếng ồn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch?

Nhiều nghiên cứu trên thế giới chỉ ra rằng những người sống hoặc làm việc trong...

Lupus ảnh hưởng đến cơ thể bạn như thế nào: Tim, phổi, da, thận, mắt

Lupus ảnh hưởng đến cơ thể bạn như thế nào: Tim, phổi, da, thận, mắt

Lupus ban đỏ là bệnh tự miễn, vì một lý do nào đó mà hệ miễn dịch của cơ thể tấn...

Biến chứng của cúm mùa

Biến chứng của cúm mùa

Dù là một người hoàn toàn khỏe mạnh, bạn vẫn có thể bị cúm mùa viếng thăm cơ thể...

Chẩn đoán và điều trị viêm cơ tim

Chẩn đoán và điều trị viêm cơ tim

Viêm cơ tim là tình trạng bệnh lý mà trong đó cơ tim bị viêm. Viêm cơ tim có thể...

Lượng đường trong máu: Mức độ glucose ảnh hưởng đến cơ thể của bạn như thế nào?

Lượng đường trong máu: Mức độ glucose ảnh hưởng đến cơ thể của bạn như thế nào?

Ở bệnh nhân tiểu đường, lượng đường trong máu (hay còn gọi là đường huyết) thườn...

Chế độ ăn uống ảnh hưởng đến nội tiết tố như thế nào?

Chế độ ăn uống ảnh hưởng đến nội tiết tố như thế nào?

Đảm bảo cân bằng nội tiết tố sẽ hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực tới sức khoẻ tổ...

Làm thế nào khi bị chấn thương khớp vai?

Làm thế nào khi bị chấn thương khớp vai?

Chấn thương khớp vai là một dạng chấn thương phổ biến, thường gặp ở những người...