Đột quỵ: Nguyên nhân và cách phòng ngừa

Đột quỵ: Nguyên nhân và cách phòng ngừa

  • 04:00 12/01/2021
  • Xếp hạng 4.81/5 với 9946 phiếu bầu

Tỷ lệ tử vong và di chứng do đột quỵ có thể được giảm đáng kể nếu người bệnh được chăm sóc và cấp cứu kịp thời. Bên cạnh đó việc phòng ngừa bằng cách thay đổi lối sống, chế độ dinh dưỡng cũng góp phần đáng kể hạn chế được các biến chứng nguy hiểm do đột quỵ gây ra.

1. Nguyên nhân gây đột quỵ

Đột quỵ là tình trạng chết đột ngột của các tế bào não do thiếu oxy, gây ra bởi sự tắc nghẽn lưu lượng máu hoặc vỡ động mạch máu não.

Những đặc điểm hay những bệnh lý đi kèm của người bệnh có thể coi là yếu tố nguy cơ của đột quỵ có thể được liệt kê ra sau đây:

  • Tăng huyết áp: Là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến đột quỵ. Tăng huyết áp làm tăng áp lực của máu lên thành động mạch đặc biệt là động mạch máu não, tăng nguy cơ vỡ mạch. Những người có huyết áp ở mức 140/90 hoặc cao hơn cần được điều trị.
  • Hút thuốc lá: Hút thuốc lá chủ động hay bị động đều làm tăng tỷ lệ đột quỵ. Nicotine trong thuốc lá làm tăng huyết áp. Ngoài ra khói thuốc cũng khiến thành mạch máu dày lên do tích tụ cholesterol dẫn đến xơ vữa động mạch – một trong những nguy cơ dẫn đến đột quỵ.
  • Bệnh tim: Bao gồm sự khiếm khuyết của van tim hoặc nhịp tim không đều. 1/4 trong số các ca đột quỵ ở người cao tuổi xuất phát từ các bệnh liên quan đến tim.
  • Đái tháo đường: Những người mắc đái tháo đường thường đi kèm với tăng huyết áp và béo phì, đây là hai trong số những yếu tố nguy cơ của đột quỵ. Tổn thương não bộ trong những trường hợp tai biến ở người mắc đái tháo đường thường rất nặng.
dot-quy-nguyen-nhan-va-cach-phong-ngua-1
Bệnh đái tháo đường

  • Cân nặng và chế độ luyện tập thể dục: Thừa cân, béo phì là một trong số các nguyên nhân dẫn đến đột quỵ. Tuy nhiên, hoàn toàn có thể loại bỏ nguy cơ này bằng cách áp dụng các chế độ luyện tập thể dục hợp lý như đi bộ, chạy bộ, đạp xe,... hàng ngày.
  • Thuốc: Các loại thuốc chống đông máu giúp giảm sự hình thành các cục máu đông được chỉ định trong điều trị cho những bệnh nhân bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ. Tuy nhiên chúng có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ do xuất huyết. Ngoài ra việc sử dụng liệu pháp thay thế hormone (HRT) hoặc lạm dụng thuốc tránh thai cũng có thể làm tăng nguy cơ tai biến.
  • Tuổi: Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra những người từ 55 tuổi trở lên có nguy cơ mắc đột quỵ cao hơn các nhóm tuổi khác.
  • Giới tính: Nam giới có tỷ lệ mắc đột quỵ cao hơn nữ giới. Tuy nhiên nữ giới thường mắc đột quỵ khi đã cao tuổi, điều này làm giảm khả năng phục hồi và tăng nguy cơ tử vong.
  • Yếu tố gia đình: Xu hướng sinh hoạt của gia đình có thể dẫn đến một số tình trạng bệnh giống nhau ở các thành viên như đái tháo đường hoặc tăng huyết áp làm tăng nguy cơ đột quỵ.
  • Bệnh hồng cầu hình liềm: Gây hẹp và tắc động mạch dẫn đến giảm lượng máu cung cấp cho não gây ra đột quỵ.

Bệnh nhân đột quỵ có thể gặp một số triệu chứng sau:

  • Gặp khó khăn trong việc nói, nhai nuốt thức ăn
  • Rối loạn nhận thức
  • Hạn chế vận động thậm chí liệt một bộ phận hoặc một bên cơ thể.
  • Đau đầu dữ dội, suy giảm thị lực
dot-quy-nguyen-nhan-va-cach-phong-ngua-2
Đau đầu dữ dội

2. Cách phòng ngừa đột quỵ

Đột quỵ có thể phòng ngừa hiệu quả bằng việc lựa chọn một lối sống lành mạnh:

  • Chế độ ăn: Sử dụng ít các thực phẩm chứa nhiều chất béo có thể giúp giảm lượng cholesterol trong máu qua đó hạn chế tình trạng xơ vữa động mạch. Ngoài ra cũng cần cân bằng lượng muối (Natri) đưa vào cơ thể hàng ngày. Hàm lượng natri cao là một trong số nguyên nhân gây tăng huyết áp. Áp dụng chế độ ăn nhiều rau, củ và trái cây là cách phòng ngừa hiệu quả các bệnh tật nói chung và đột quỵ nói riêng.
  • Duy trì cân nặng ở mức hợp lý: Tình trạng thừa cân béo phì có thể làm tăng nguy cơ mắc đột quỵ. Thường xuyên theo dõi chỉ số khối cơ thể (BMI) để biết cân nặng của mình có ở mức bình thường hay không. Chỉ số BMI được tính theo công thức:

BMI = Cân nặng/[(Chiều cao)2]

Trong đó chiều cao tính bằng m, cân nặng tính bằng kg và chỉ số BMI không áp dụng cho phụ nữ có thai, vận động viên và người tập thể hình.

Sau đó so sánh chỉ số BMI với bảng phân loại mức độ gầy-béo dựa vào chỉ số BMI sau đây để đánh giá tình trạng cân nặng của bản thân để có phương pháp cải thiện phù hợp:

  • Luyện tập thể dục, thể thao đều đặn: Điều này có thể giúp duy trì cân nặng ở mức hợp lý và giảm lượng cholesterol trong máu cũng như hỗ trợ giảm huyết áp. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) trung bình mỗi người trưởng thành cần dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để tham gia các hoạt động như đi bộ, đạp xe, bơi lội... để duy trình sức khỏe trong khi thời gian này đối với trẻ em và thanh thiếu niên là 1 giờ/ngày.
  • Không hút thuốc: Thuốc lá làm gia tăng đáng kể khả năng đột quỵ do khói thuốc có thể làm tăng huyết áp và hẹp động mạch. Nếu đang hút thuốc hãy cố gắng giảm rồi dần dần từ bỏ thói quen này trước khi chúng có thể gây ra những ảnh hưởng xấu đối với cơ thể.
  • Hạn chế uống rượu và các chất kích thích vì chúng có thể làm tăng huyết áp, dẫn đến đột quỵ. Không uống quá 2 ly mỗi ngày đối với nam và 1 ly mỗi ngày đối với nữ.

Ngoài ra, một số việc khác bạn cũng nên làm để phòng ngừa đột quỵ như: Thường xuyên kiểm tra lượng tầm soát bệnh đái tháo đường và điều trị các bệnh liên quan đến tim mạch...

Đột quỵ là tình trạng bệnh lý nguy hiểm, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Dù được điều trị kịp thời đột quỵ vẫn có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng với sức khỏe của người bệnh do đó cách hiệu quả nhất vẫn phòng ngừa, tránh để bệnh xảy ra. Một chế độ ăn lành mạnh kết hợp luyện tập thể dục hợp lý cũng như hạn chế các thói quen sinh hoạt xấu là những cách phòng bệnh hiệu quả nhất.

Kiểm tra, thăm khám sức khỏe định kỳ sớm phát hiện các yếu tố gây đột quỵ và chủ động can thiệp sẽ giúp phòng tránh đột quỵ hiệu quả. Theo đó, những người mắc các bệnh lý đái tháo đường, tim mạch, mỡ máu càng cần đi khám sức khỏe định kỳ để kiểm soát tình trạng bệnh, không để các chỉ số vượt quá mức nguy hiểm gây ra đột quỵ.

Khách hàng có thể tham khảo gói khám Sàng lọc tim mạch tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. Với đội ngũ bác sĩ giàu chuyên môn cùng trang thiết bị y tế hiện đại hỗ trợ quá trình thăm khám, chữa bệnh. Đặc biệt, với gói khám này, khách hàng sẽ được khám chuyên khoa nội Tim mạch cùng với đó là các xét nghiệm định lượng, đo điện tâm đồ và siêu âm tim. Từ các kết quả lâm sàng, bác sĩ sẽ đưa ra kết luận để người bệnh nắm rõ sức khỏe của bản thân và có những biện pháp phòng tránh đột quỵ.

Khách hàng có thể trực tiếp đến hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc để thăm khám hoặc liên hệ hotline tại đây để được hỗ trợ.

Nguồn tham khảo: webmd.com, medicinenet.com, cdc.gov

XEM THÊM:

Đột quỵ: Nguyên nhân và cách phòng ngừa
Tác giả: Trần Thu Nga tổng hợp theo: vinmec.com
Tag: Đái tháo đường, Xơ vữa động mạch, Tăng huyết áp, Tai biến mạch máu não, Đột quỵ, Sàng lọc tim mạch,
 
Cùng chuyên mục
Đột quỵ thầm lặng: Những điều cần biết

Đột quỵ thầm lặng: Những điều cần biết

Một người có thể bị đột quỵ mà không có bất kỳ triệu chứng báo hiệu nào, tình tr...

Các phương pháp điều trị bệnh mạch vành

Các phương pháp điều trị bệnh mạch vành

Bệnh mạch vành là một trong những bệnh lý tim mạch thường gặp do xơ vữa động mạc...

Các dấu hiệu nhồi máu cơ tim bạn cần biết

Các dấu hiệu nhồi máu cơ tim bạn cần biết

Nhận biết dấu hiệu của nhồi máu cơ tim sớm có thể giúp nâng cao tỷ lệ sống sót c...

Người bị cao huyết áp có nên tập gym?

Người bị cao huyết áp có nên tập gym?

Tập thể dục là “liều thuốc tốt” để kiểm soát huyết áp, nếu tập thể dục thường xu...

Sau một cơn đột quỵ: Co cứng, yếu và liệt

Sau một cơn đột quỵ: Co cứng, yếu và liệt

Chấn thương não do đột quỵ có thể để lại các di chứng lâu dài cho người bệnh. Mặ...

Các loại liệt và những điều cần biết

Các loại liệt và những điều cần biết

Liệt là tình trạng mất chức năng và mất kiểm soát một hoặc một nhóm cơ của cơ th...

Các loại đột quỵ: Thiếu máu cục bộ, xuất huyết và hơn thế nữa?

Các loại đột quỵ: Thiếu máu cục bộ, xuất huyết và hơn thế nữa?

Đột quỵ là một cuộc tấn công não xảy ra khi có một tác động ngăn chặn việc cung...

Tập thể dục ảnh hưởng đến huyết áp như thế nào?

Tập thể dục ảnh hưởng đến huyết áp như thế nào?

Cao huyết áp là căn bệnh phổ biến thường gặp ở người cao tuổi và để lại biến chứ...

Điều gì xảy ra khi bạn bị đột quỵ?

Điều gì xảy ra khi bạn bị đột quỵ?

Đột quỵ là nguyên nhân gây ra tỷ lệ tử vong cao và có xu hướng trẻ hóa. Đột quỵ...

Tìm hiểu sơ lược lâm sàng bệnh cơ tim phì đại

Tìm hiểu sơ lược lâm sàng bệnh cơ tim phì đại

Bệnh cơ tim phì đại là bệnh lý tim mạch liên quan đến yếu tố di truyền và có tỉ...

Suy tim có mấy cấp độ và mức độ nào là nhẹ, là nặng?

Suy tim có mấy cấp độ và mức độ nào là nhẹ, là nặng?

Suy tim là một bệnh lý nghiêm trọng, ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống cũng như...

Phần 5: Kích hoạt các Receptor dinh dưỡng trong ruột như một Chiến lược trị liệu

Phần 5: Kích hoạt các Receptor dinh dưỡng trong ruột như một Chiến lược trị liệu

Bài viết bởi Tiến sĩ Nguyễn Khánh Hòa - Viện nghiên cứu Tế bào gốc và Công nghệ...

 
Bài viết liên quan
Đột quỵ: Nguyên nhân và cách phòng ngừa

Đột quỵ: Nguyên nhân và cách phòng ngừa

Tỷ lệ tử vong và di chứng do đột quỵ có thể được giảm đáng kể nếu người bệnh đượ...

Bệnh đột quỵ có tái phát không?

Bệnh đột quỵ có tái phát không?

HỏiChào bác sĩ! Bác sĩ cho tôi hỏi bệnh đột quỵ có tái phát không và sau đột quỵ...

Cách cấp cứu khi bị hạ đường huyết đột ngột

Cách cấp cứu khi bị hạ đường huyết đột ngột

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Hùng, bác sĩ tại...

Đột quỵ ở người trẻ: Chẩn đoán và điều trị

Đột quỵ ở người trẻ: Chẩn đoán và điều trị

Bài viết được viết bởi ThS.BS Vũ Duy Dũng - Bác sĩ Chuyên khoa Thần Kinh - Khoa...

Đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS): Những điều cần biết

Đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS): Những điều cần biết

Hội chứng đột tử ở trẻ em là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ từ 1 tháng t...

Ăn gì phòng ngừa đột quỵ và bệnh tim?

Ăn gì phòng ngừa đột quỵ và bệnh tim?

Mặc dù thức ăn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ, nhưng nhiều ngườ...

Phòng tránh đột quỵ mùa nắng nóng

Phòng tránh đột quỵ mùa nắng nóng

Thời tiết nắng nóng là điều kiện thuận lợi dẫn đến đột quỵ, đặc biệt là các đối...

Rung nhĩ và nguy cơ đột quỵ

Rung nhĩ và nguy cơ đột quỵ

Đối với bệnh nhân rung nhĩ, xung động xuất phát từ nhiều vị trí khác nhau trong...

Vì sao bạn bị điếc đột ngột?

Vì sao bạn bị điếc đột ngột?

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS CKII Nguyễn Văn Thái - Khoa Tai Mũi Họng...

Điều trị rối loạn lipid máu ở bệnh nhân đột quỵ, thiếu máu não

Điều trị rối loạn lipid máu ở bệnh nhân đột quỵ, thiếu máu não

Bệnh rối loạn chuyển hóa lipid máu làm tăng nguy cơ của đột quỵ, bên cạnh tăng h...

Trụy tim và đột tử: Những điều cần biết

Trụy tim và đột tử: Những điều cần biết

Trụy tim mạch là một tình trạng vô cùng nguy hiểm, có thể gây tàn tật vĩnh viễn...

6 biện pháp thường dùng để đánh giá cơn đột quỵ

6 biện pháp thường dùng để đánh giá cơn đột quỵ

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa I Trần Công Trình - Bác s...

Xử trí thế nào khi bệnh nhân bị đột quỵ ở một mình và còn tỉnh táo?

Xử trí thế nào khi bệnh nhân bị đột quỵ ở một mình và còn tỉnh táo?

HỏiChào bác sĩ! Bác sĩ cho em hỏi nên xử trí thế nào khi bệnh nhân bị đột quỵ ở...

Chẩn đoán và điều trị đột quỵ chảy máu não

Chẩn đoán và điều trị đột quỵ chảy máu não

Đột quỵ chảy máu não đã chiếm khoảng 15 - 20% trên tổng số những bệnh nhân bị độ...