Giải phẫu đường mật trong siêu âm gan mật

Giải phẫu đường mật trong siêu âm gan mật

  • 04:00 01/02/2021
  • Xếp hạng 4.83/5 với 10516 phiếu bầu

Giải phẫu đường mật trong siêu âm gan mật là 1 kỹ thuật an toàn, đơn giản nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong việc định vị tổn thương đường mật ngoài gan từ đó giúp bác sĩ có thể phát hiện những bất thường, tổn thương gan, mật.

1. Siêu âm gan mật là gì?

Siêu âm là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh bằng cách sử dụng sóng âm tần số cao (sóng siêu âm) để định hình và tái tạo hình ảnh, cấu trúc bên trong cơ thể. Đây là một trong những phương pháp cận lâm sàng nhằm chẩn đoán, theo dõi, điều trị bệnh phổ biến, được áp dụng tại hầu hết các cơ sở y tế.

Siêu âm gan mậtsiêu âm gan và đường mật có thể xác định các thùy gan, phân thùy, hạ phân thùy của gan, dựa vào mối liên quan của tĩnh mạch chủ dưới, động mạch chủ, tĩnh mạch gan, tĩnh mạch cửa.

2. Cấu tạo mật

Túi mật là một túi nhỏ hình quả lê, màu xanh, nằm ở mặt dưới của thùy gan phải, có độ dài khoảng từ 6 - 8cm và rộng nhất là 3cm khi căng đầy. Đây là một bộ phận của đường dẫn mật ngoài gan, gồm có 3 phần: đáy, thân và cổ.

Ống dẫn mật từ túi mật tới ống mật chủ dài 3 - 4cm, đoạn đầu rộng 4 - 5mm, đoạn cuối hẹp 2,5mm. Trong lòng phần trên ống túi mật có những van được gọi là van Heister có chức năng giúp cho ống túi mật không bị gấp lại và làm cho mật lưu thông dễ dàng.

Túi mật và hệ thống ống mật được nuôi dưỡng bởi nhánh của động mạch gan, là đường liên lạc trực tiếp giữa gan với ống tiêu hoá. Túi mật có dạng hình nón, dài 7-10cm, chứa 30-50 cc mật. Từ mỗi thùy gan, mật từ các ống nhỏ đổ chung vào một ống, rồi vào ống gan chung dẫn vào túi mật. Mật từ túi theo ống mật chủ đổ vào tá tràng ở bóng Vater. Có 60-70% người lớn có ống tụy đổ chung vào ống mật chủ trước khi vào tá tràng, nên viêm túi mật cấp có liên quan đến hoại tử tụy.

Cấu tạo mật
Hình ảnh túi mật và hệ thống ống mật

3. Chức năng dự trữ của túi mật?

Gan hoạt động tạo ra mật liên tục. Mật là một chất hơi đặc có màu vàng hơi xanh lục, vị đắng. Mật có vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hoá thức ăn. Muối mật bao gồm Natri Glycocholate và Natri Taurocholate có nhiệm vụ phân huỷ các chất béo, thúc đẩy hoạt động của các men Lipase là phân huỷ Lipid. Chúng còn giúp cho các chất béo đã được tiêu hoá có thể đi qua được thành ruột.

4. Giải phẫu đường mật

Đường mật bao gồm đường mật trong gan và đường mật ngoài gan.

Đường mật trong gan xuất phát từ các tiểu ống trong thuỳ rồi đổ ra các ống quanh thuỳ. Những ống này được nối với nhau và hợp lại ở khoảng cửa tạo thành những ống lớn hơn. Vị trí của đường mật trong gan giống với sự phân chia của tĩnh mạch cửa. Mỗi tĩnh mạch phân thuỳ có một hoặc hai ống mật đi về rốn gan để tạo thành một ống gan phải và một ống gan trái.

Đường mật ngoài gan (đường mật chính) có 4 đoạn: đoạn rốn gan, đoạn trong mạc nối, đoạn sau tá tụy và đoạn trong thành. Hai đoạn đầu góp phần tạo nên cuống gan mà nó gồm các thành phần chính đi và đến gan qua rốn gan là tĩnh mạch cửa, động mạch gan và đường mật chính. Trong đó, tĩnh mạch cửa nằm ở mặt phẳng phía sau của cuống gan, mặt phẳng trước gồm đường mật chính đi xuống ở bên phải và động mạch gan đi lên ở bên trái.

5. Siêu âm gan mật

5.1 Phương pháp siêu âm gan mật: siêu âm qua đường bụng

Trước khi siêu âm người bệnh sẽ được yêu cầu nhịn ăn từ 6-8 tiếng, vì nếu ăn túi mật sẽ co nhỏ và gây khó khăn trong việc thăm khám, dẫn đến bỏ sót những tổn thương nhỏ. Tuy nhiên với những trường hợp cấp cứu, bác sĩ có thể tiến hành siêu âm nhưng vẫn cần phải thăm khám lâm sàng.

5.2 Quy trình thực hiện siêu âm gan mật

Bệnh nhân nằm ở tư thế ngửa, hít sâu và nín thở nhằm mục đích hạ thấp gan xuống và tránh hơi trong đại tràng. Bác sĩ bôi lên vùng bụng một chất gel với tác dụng giúp máy dò tiếp xúc chắc chắn với cơ thể, tránh không khí ở giữa máy dò và da người.

Thực hiện siêu âm toàn bộ ổ bụng bao gồm những vùng xung quanh gan - mật.

>>> Vai trò của siêu âm, chụp cắt lớp vi tính trong chẩn đoán, điều trị bệnh lý gan mật

Sau khi kết thúc, bác sĩ sẽ lau chất gel được bôi ban đầu và kết thúc quá trình siêu âm. Bệnh nhân ngồi chờ kết quả theo hướng dẫn.

Đường mật trong gan khó thấy nếu chúng không giãn. Đường mật chính phân tích trên các lớp chéo hoặc song song dưới sườn, đó là cấu trúc ống nằm trước tĩnh mạch cửa, đường kính thường dưới 7mm, có thể lớn hơn sau mổ hoặc ở người già.

Khi gặp các vấn đề ở bụng bệnh nhân thường được chỉ định siêu âm để xác định bệnh lý
Siêu âm gan mật được thực hiện tại vùng bụng của bệnh nhân

Trong trường hợp giãn do bít tắc, đường mật trong gan giãn biểu hiện là những hình ống giảm âm trong nhu mô gan giống hình “chân cua” hoặc “chân nhện”, tụ về rốn gan, ở trước các nhánh của tĩnh mạch cửa. Khi đường mật ngoài gan bị bít tắc, ống gan trái thường giãn sớm hơn ống gan phải.

Đường mật ngoài gan giãn, thấy trên các lớp cắt dưới sườn (ngang hoặc quặt ngược), là hình “khẩu súng hai lòng” ở cuống gan (tĩnh mạch cửa phía sau và ống mật chủ phía trước), cần phân biệt với hình giả do ống túi mật hoặc động mạch gan tạo thành với tĩnh mạch cửa.

Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec có đầy đủ các loại hình siêu âm, chụp cắt lớp vi tính tại nhiều bộ phận của cơ thể giúp người bệnh sớm phát hiện ra nhiều căn bệnh nguy hiểm. Vinmec sở hữu hệ thống các thiết bị hiện đại, tiên tiến chất lượng cao. Đội ngũ kỹ thuật viên được đào tạo bài bản, giàu kinh nghiệm. Y bác sĩ đều là những người có uy tín trong ngành, trình độ chuyên môn cao, tận tâm với nghề.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

Giải phẫu đường mật trong siêu âm gan mật
Tác giả: Hoàng Anh Tuấn tổng hợp theo: vinmec.com
Tag: Chẩn đoán hình ảnh, Siêu âm gan mật, Siêu âm qua đường bụng, Siêu âm gan, Giải phẫu đường mật,
 
Cùng chuyên mục
Nguyên nhân gây tình trạng không dung nạp thực phẩm

Nguyên nhân gây tình trạng không dung nạp thực phẩm

Không dung nạp thực phẩm, còn được gọi là quá mẫn với thức ăn không qua trung gi...

Chỉ định nội soi cắt hớt niêm mạc ống tiêu hóa

Chỉ định nội soi cắt hớt niêm mạc ống tiêu hóa

Nội soi cắt hớt niêm mạc tiêu hóa là một thủ thuật xâm lấn tối thiểu để loại bỏ...

Vai trò của nội soi nhuộm màu bằng thuốc nhuộm trong chẩn đoán bệnh Crohn (Phần 1)

Vai trò của nội soi nhuộm màu bằng thuốc nhuộm trong chẩn đoán bệnh Crohn (Phần 1)

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh...

Hình ảnh nội soi nâng cao để chẩn đoán bệnh Crohn

Hình ảnh nội soi nâng cao để chẩn đoán bệnh Crohn

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh...

Cấp cứu xuất huyết tiêu hóa cao

Cấp cứu xuất huyết tiêu hóa cao

Xuất huyết tiêu hóa cao là một cấp cứu nội và ngoại khoa, khi người bệnh bị xuất...

Nội soi chẩn đoán và phân biệt bệnh viêm ruột

Nội soi chẩn đoán và phân biệt bệnh viêm ruột

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh...

Trào ngược dạ dày thực quản (viêm thực quản trào ngược) là bệnh gì?

Trào ngược dạ dày thực quản (viêm thực quản trào ngược) là bệnh gì?

Bài viết bởi Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa k...

Niêm mạc dạ dày lạc chỗ ở thực quản và ung thư

Niêm mạc dạ dày lạc chỗ ở thực quản và ung thư

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh...

Hiệu quả và an toàn của thuốc chống xơ gan do bệnh gan ứ mật

Hiệu quả và an toàn của thuốc chống xơ gan do bệnh gan ứ mật

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh...

Những tiến bộ trong điều trị viêm gan nhiễm mỡ không do rượu

Những tiến bộ trong điều trị viêm gan nhiễm mỡ không do rượu

Bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến chuyển hóa (MAFLD) còn được gọi là bệnh gan nhiễ...

Thế nào là loét trực tràng đơn độc?

Thế nào là loét trực tràng đơn độc?

Hội chứng loét trực tràng đơn độc là một rối loạn hiếm gặp liên quan đến những c...

Viêm teo dị sản dạ dày tự miễn

Viêm teo dị sản dạ dày tự miễn

Bệnh viêm teo dị sản dạ dày tự miễn có tính chất di truyền, bệnh gây ảnh hưởng t...

 
Bài viết liên quan
Siêu âm bệnh lý túi mật, đường mật ở trẻ nhỏ

Siêu âm bệnh lý túi mật, đường mật ở trẻ nhỏ

Hiện nay, siêu âm được coi là phương pháp chẩn đoán hình ảnh hàng đầu trong đánh...

Giá trị của siêu âm mật qua nội soi

Giá trị của siêu âm mật qua nội soi

Siêu âm mật qua nội soi là một trong những kỹ thuật y tế thường được bác sĩ chỉ...

Lưu ý khi siêu âm túi mật

Lưu ý khi siêu âm túi mật

Túi mật nằm trong hố mặt dưới gan phải, hố túi mật kéo dài từ gần đầu phải của c...

Những điều cần biết về siêu âm đường mật

Những điều cần biết về siêu âm đường mật

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Tống Dịu Hường - Bác sĩ chẩn...

Một số điểm về giải phẫu và phân chia thùy gan

Một số điểm về giải phẫu và phân chia thùy gan

Gan là một tạng có kích thước lớn, đóng vai trò quan trọng đối với hệ tiêu hóa....

Chẩn đoán sỏi đường mật trong gan bằng phương pháp y tế nào?

Chẩn đoán sỏi đường mật trong gan bằng phương pháp y tế nào?

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ nội trú Nguyễn Vân Anh - Bác...

Lưu ý gì khi giải nhiệt cho gan trong thời tiết nóng bức khó chịu

Lưu ý gì khi giải nhiệt cho gan trong thời tiết nóng bức khó chịu

Thời tiết nóng bức khiến cơ thể con người sản sinh ra nhiều nhiệt lượng, da dễ b...

Vai trò của siêu âm, chụp cắt lớp vi tính trong chẩn đoán, điều trị bệnh lý gan mật

Vai trò của siêu âm, chụp cắt lớp vi tính trong chẩn đoán, điều trị bệnh lý gan mật

Ngày nay con người đang phải đối mặt với nhiều vấn đề như thực phẩm nhiễm hóa ch...

Trẻ sơ sinh mắc men gan tăng phải làm gì?

Trẻ sơ sinh mắc men gan tăng phải làm gì?

HỏiThưa bác sĩ cho em hỏi con em được 1 tháng em có đưa đi khám định kỳ thì bác...

Teo đường mật bẩm sinh: Những điều cần biết

Teo đường mật bẩm sinh: Những điều cần biết

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Đào Đức Dũng - Bác sĩ chuyên khoa Ngoại Tiêu hóa -...

Những ai nên giải độc gan?

Những ai nên giải độc gan?

Nhiều người sử dụng thuốc giải độc gan do lo lắng việc sử dụng rượu bia, thực ph...

Những câu hỏi thường gặp khi siêu âm gan mật

Những câu hỏi thường gặp khi siêu âm gan mật

Nhiều bệnh lý nghiêm trọng ảnh hưởng đến gan, đường mật thường không biểu hiện t...

Các kỹ thuật siêu âm, chụp chiếu để chẩn đoán và đánh giá viêm túi mật

Các kỹ thuật siêu âm, chụp chiếu để chẩn đoán và đánh giá viêm túi mật

Trong hầu hết các trường hợp, khi sỏi mật chặn ống dẫn ra khỏi túi mật của cơ th...