Nguyên lý và ứng dụng của siêu âm đàn hồi mô

Nguyên lý và ứng dụng của siêu âm đàn hồi mô

  • 04:00 01/01/2021
  • Xếp hạng 4.9/5 với 10585 phiếu bầu

Siêu âm đàn hồi mô được xem như bước ngoặt mới trong ngành siêu âm chẩn đoán giúp khảo sát độ cứng của mô (sờ ảo - Virtual Touch) để nhận diện khối u lành tính hay ác tính. Ứng dụng của siêu âm đàn hồi mô khá đa dạng nhưng giá trị nhất là giúp chẩn đoán các bướu mô mềm chính xác hơn và giảm thiểu các chỉ định sinh thiết không cần thiết.

1. Siêu âm đàn hồi mô là gì?

Hiện nay yêu cầu siêu âm chẩn đoán các khối u tuyến giáp, tuyến vú...gặp khá nhiều, với tỷ lệ ung thư tuyến giáp chiếm 2,1% các loại ung thư ở Việt Nam, ung thư vú đứng đầu ở nữ giới với tỷ lệ mắc mới là 19,7/100000 dân/năm. Việc chẩn đoán phát hiện ung thư sớm là điều cần thiết giúp điều trị hiệu quả khối u ác tính (nếu có).

Siêu âm đàn hồi mô là phương pháp hiện đại và tân tiến giúp phát hiện sớm ung thư vú, ung thư tuyến giáp, mức độ xơ gan và tình trạng các mô mềm. Siêu âm đàn hồi mô hoạt động dựa trên nguyên lý dùng áp lực để dời chỗ mô và theo dõi những chuyển động gây ra ở trong mô.

Siêu âm đàn hồi mô giúp cho chẩn đoán nhanh và hiệu quả nhất đối với các khối u có độ cứng cao, xâm lấn rộng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ ác tính. Từ ứng dụng của siêu âm đàn hồi mô và phân độ TIRADS, kết quả chẩn đoán ung thư đúng đến 91,7%, độ đặc hiệu đạt 98,3%.

Ung thư di căn
Siêu âm đàn hồi mô giúp chẩn đoán nhanh và hiệu quả các khối u có độ cứng cao

2. Nguyên lý của siêu âm đàn hồi mô

Những thay đổi về độ đàn hồi mô hay độ cứng mô đều có liên quan đến biến đổi bệnh lý (lành tính hay ác tính). Với cùng 1 lực tác dụng, mô mềm biến dạng nhiều và mô càng cứng biến dạng ít. Nhiều loại mô mềm tuy có cùng phản âm nhưng lại có độ cứng khác nhau.

Siêu âm đàn hồi mô được thực hiện bằng cách đo độ biến dạng của tổn thương và được mã hóa màu thành bản đồ đàn hồi (Elastogram). Mức độ di dời, thay đổi của mô sẽ được hiển thị trên Elastogram, màu sắc của tổn thương chồng lên hình B-mode, mô cứng sẽ hiển thị bằng màu đen và mô mềm sẽ hiển thị bằng màu trắng. Khối u thường cứng hơn mô xung quanh nên sẽ biểu hiện là khối đen trên nền trắng.

Có 2 loại sóng siêu âm chính là:

  • Sóng dọc: đè nén vào mô làm cho mô biến dạng, có vận tốc ~1540m/s. Sóng dọc thường có trong chất rắn và chất lỏng.
  • Sóng ngang: sinh ra sóng biến dạng (shear wave) có vận tốc 0-10m/s. Sóng ngang lại chỉ có trong chất rắn và bề mặt chất lỏng.

Độ cứng của mô càng tăng thì vận tốc sóng biến dạng càng tăng. Như vậy, theo nguyên lý của siêu âm đàn hồi mô, việc phân biệt lành tính và ác tính dựa vào:

  • Độ cứng tương đối của tổn thương trên Elastogram (Elasticity Score - ES)
  • Tỷ lệ diện tích của tổn thương ở Elastogram so với hình siêu âm B-mode (Area Ratio - AR)
  • Tỷ lệ độ biến dạng của tổn thương so với các mô xung quanh (Strain Ratio - SR)
Kết quả siêu âm độ đàn hồi mô gan
Kết quả siêu âm độ đàn hồi mô gan

Ví dụ, khối u ác tính (ung thư) có xu hướng xâm lấn mô xung quanh, tạo ra một viền cứng thấy rõ trên Elastogram mà không hiển thị trên hình siêu âm B-mode (AR cao). Ung thư cũng có xu hướng cứng nhiều hơn so với các mô xung quanh (SR cao) trong khi các tổn thương lành tính thường có độ cứng tương đồng với các mô xung quanh (SR thấp).

3. Ứng dụng của siêu âm đàn hồi mô

Nếu như siêu âm B-mode có ứng dụng cao trong quan sát giải phẫu các cơ quan, siêu âm Doppler giúp đánh giá chuyển động của dòng máu thì siêu âm đàn hồi mô có ưu điểm trong việc chẩn đoán độ cứng mô.

Siêu âm đàn hồi mô là phương pháp hiện đại thường được chỉ định, ứng dụng trong các trường hợp:

  • Siêu âm chẩn đoán các nốt tuyến giáp.
  • Siêu âm chẩn đoán các khối u vú, ung thư vú.
  • Siêu âm xác định mức độ xơ hóa gan ở đối tượng nguy cơ cao như mắc: viêm gan B, gan nhiễm mỡ, các bệnh lý chuyển hóa ảnh hưởng đến gan.
  • Siêu âm đàn hồi mô lách, thận, tụy, tuyến tiền liệt...
Siêu âm đàn hồi mô gan - kỹ thuật giúp đánh giá độ xơ gan hiện đại
Siêu âm đàn hồi mô giúp xác định mức độ xơ hóa gan ở đối tượng có nguy cơ cao

Siêu âm đàn hồi mô là một trong những chẩn đoán quan trọng trong việc phát hiện sớm xơ gan, ung thư tuyến vú, tuyến giáp...thậm chí có thể thay thế các chỉ định sinh thiết gan trong chẩn đoán mức độ xơ gan, là tiêu chuẩn chính để điều trị bệnh viêm gan B, viêm gan C. Siêu âm đàn hồi mô giúp khảo sát tổn thương mà không cần xâm lấn. Đây cũng là phương pháp chẩn đoán hiện đại rất có tiềm năng phát triển, giúp phát hiện tổn thương ác tính, giảm các chỉ định sinh thiết không cần thiết, hỗ trợ chẩn đoán và đánh giá hiệu quả điều trị.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện không những đảm bảo chất lượng chuyên môn với đội ngũ y bác sĩ đầu ngành, hệ thống trang thiết bị công nghệ hiện đại mà còn nổi bật với dịch vụ khám, tư vấn và chữa bệnh toàn diện, chuyên nghiệp; không gian khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn và tiệt trùng tối đa.

Nếu có nhu cầu tư vấn và thăm khám tại các Bệnh viện Vinmec thuộc hệ thống Y tế trên toàn quốc, Quý khách vui lòng đặt lịch trên website để được phục vụ.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

Nguyên lý và ứng dụng của siêu âm đàn hồi mô
Tác giả: BacSi247 tổng hợp theo: vinmec.com
Tag: Chẩn đoán ung thư, Ứng dụng của siêu âm đàn hồi mô, Nguyên lý siêu âm đàn hồi mô, Siêu âm đàn hồi mô,
 
Cùng chuyên mục
Siêu âm đàn hồi mô trong chẩn đoán ung thư tuyến giáp

Siêu âm đàn hồi mô trong chẩn đoán ung thư tuyến giáp

Ung thư tuyến giáp là ung thư thường gặp ở phụ nữ, đặc biệt là người trẻ với tỷ...

Đánh giá độ lọt thai trong chuyển dạ sinh ngôi chỏm bằng siêu âm ngả đáy chậu

Đánh giá độ lọt thai trong chuyển dạ sinh ngôi chỏm bằng siêu âm ngả đáy chậu

Trong quá trình khám thai cũng như sinh nở thì đánh giá độ lọt thai có vai trò r...

Nguyên lý cơ bản của ghi hình PET

Nguyên lý cơ bản của ghi hình PET

Trong lĩnh vực y học hạt nhân, kỹ thuật chụp PET CT được xem là một trong những...

Phục hồi chức năng bệnh xơ cột bên teo cơ (ALS)

Phục hồi chức năng bệnh xơ cột bên teo cơ (ALS)

Bệnh xơ cột bên teo cơ hay còn gọi là bệnh ALS là một bệnh thoái hóa thần kinh v...

Chụp cắt lớp vi tính bệnh viêm tụy cấp

Chụp cắt lớp vi tính bệnh viêm tụy cấp

Viêm tụy cấp là bệnh lý cấp tính nguy hiểm có thể dẫn tới nhiều biến chứng, thậm...

Các bệnh lây truyền từ động vật sang người và cách phòng chống - Phần 2

Các bệnh lây truyền từ động vật sang người và cách phòng chống - Phần 2

Bài viết bởi Bác sĩ chuyên khoa II Phạm Thị Khương - Bác sĩ truyền nhiễm - Trung...

Bệnh ngộ độc thịt: Những điều cần biết ( Phần 3)

Bệnh ngộ độc thịt: Những điều cần biết ( Phần 3)

Bài viết bởi Bác sĩ chuyên khoa II Phạm Thị Khương - Bác sĩ truyền nhiễm - Trung...

Siêu âm tuyến thượng thận vì sao lại là một siêu âm khó?

Siêu âm tuyến thượng thận vì sao lại là một siêu âm khó?

Siêu âm là kỹ thuật thăm khám không xâm lấn chẩn đoán bằng hình ảnh đơn giản khô...

Chứng ghét âm thanh, sợ tiếng ồn

Chứng ghét âm thanh, sợ tiếng ồn

Có rất nhiều người khi nghe thấy những âm thanh như cào móng tay vào bảng, tiếng...

Siêu âm phổi ở bệnh nhân khó thở

Siêu âm phổi ở bệnh nhân khó thở

Khó thở là cảm giác khiến người bệnh thở không bình thường, không thoải mái khi...

Bệnh tuyến giáp tirads 3 là gì?

Bệnh tuyến giáp tirads 3 là gì?

Bệnh nhân thùy trái tuyến giáp tirads 3 hay gọi tắt là bệnh tuyến giáp tirads 3...

 
Bài viết liên quan
Siêu âm đàn hồi mô tuyến giáp là gì

Siêu âm đàn hồi mô tuyến giáp là gì

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Lê Hồng Chiến - Bác sĩ Chẩn...

Siêu âm đàn hồi trong khảo sát bệnh lý gan mật

Siêu âm đàn hồi trong khảo sát bệnh lý gan mật

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Đặng Mạnh Cường - Khoa Chẩn...

Siêu âm đàn hồi mô chẩn đoán bệnh tuyến vú

Siêu âm đàn hồi mô chẩn đoán bệnh tuyến vú

Trong bệnh lý tuyến vú, siêu âm tuyến vú bằng phương pháp đàn hồi mô có tác dụng...

Siêu âm đàn hồi mô gan - kỹ thuật giúp đánh giá độ xơ gan hiện đại

Siêu âm đàn hồi mô gan - kỹ thuật giúp đánh giá độ xơ gan hiện đại

Siêu âm đàn hồi mô gan là một bước ngoặt mới trong ngành siêu âm chẩn đoán không...

Siêu âm đàn hồi gan là gì?

Siêu âm đàn hồi gan là gì?

Siêu âm đàn hồi gan là phương pháp mới giúp khảo sát độ đàn hồi của nhu mô gan....

Nguyên lý và kỹ thuật siêu âm Doppler

Nguyên lý và kỹ thuật siêu âm Doppler

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa I Trần Công Trình - Bác s...

Nguyên lý tạo ảnh của máy siêu âm trong y khoa

Nguyên lý tạo ảnh của máy siêu âm trong y khoa

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Tôn Nữ Trà My - Khoa Chẩn đo...

Đánh giá xơ hóa gan (Fibrosis) bằng kỹ thuật siêu âm đàn hồi mô gan hiện đại

Đánh giá xơ hóa gan (Fibrosis) bằng kỹ thuật siêu âm đàn hồi mô gan hiện đại

Đánh giá xơ hóa gan bằng kỹ thuật siêu âm đàn hồi mô gan hiện đại đang dần được...

Chẩn đoán xơ gan bằng phương pháp Fibroscan

Chẩn đoán xơ gan bằng phương pháp Fibroscan

Xơ gan là một bệnh lý trong đó mô gan khỏe mạnh bị thay thế bởi mô sẹo. Với tiến...

Đánh giá mức độ xơ gan nên sinh thiết gan hay siêu âm đàn hồi

Đánh giá mức độ xơ gan nên sinh thiết gan hay siêu âm đàn hồi

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Trịnh Thị Phương Nga - Bác s...

Hiểu đúng về kết quả gan nhiễm mỡ trên siêu âm

Hiểu đúng về kết quả gan nhiễm mỡ trên siêu âm

Phương pháp siêu âm gan nhiễm mỡ và siêu âm đàn hồi mô gan có tác dụng tốt trong...

Gan nhiễm mỡ không do rượu: Nguyên nhân, triệu chứng, biến chứng

Gan nhiễm mỡ không do rượu: Nguyên nhân, triệu chứng, biến chứng

Nhiều bệnh nhân vẫn luôn tự đặt câu hỏi “Tại sao tôi lại bị gan nhiễm mỡ trong k...

Làm cách nào để biết nguyên nhân hồi hộp, khó thở, hụt hơi, tim đập nhanh?

Làm cách nào để biết nguyên nhân hồi hộp, khó thở, hụt hơi, tim đập nhanh?

HỏiChào bác sĩ. Năm 2019 tôi bỗng dưng xuất hiện những triệu chứng như hồi hộp,...

Ứng dụng của siêu âm Doppler màu

Ứng dụng của siêu âm Doppler màu

Siêu âm hiện đang được sử dụng rộng rãi vì rất an toàn, dễ thực hiện và có chi p...