Những điều cần biết về vắc xin bại liệt, sự khác nhau giữa vắc xin bại liệt dạng uống và tiêm - Mới nhất 2021 | Bacsi247.org

Những điều cần biết về vắc xin bại liệt, sự khác nhau giữa vắc xin bại liệt dạng uống và tiêm

  • 04:00 04/03/2021
  • Xếp hạng 5/5 với 10905 phiếu bầu

Bại liệt là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus bại liệt gây ra. Hiện nay đã có vacxin phòng ngừa bại liệt với hai dạng khác nhau đó là dạng uống và dạng tiêm. Cả hai loại đều an toàn và đem lại hiệu quả cao, chỉ khác nhau về thành phần kháng nguyên phòng bệnh bại liệt.

1. Bệnh bại liệt

Bại liệt là một căn bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus bại liệt gây ra và lây theo đường tiêu hóa. Khi cơ thể bị nhiễm virus sẽ tấn công vào hệ thần kinh trung ương, làm yếu các cơ phần mềm cấp tính và gây ra chứng bại liệt.

Virus bại liệt gồm có 3 typ 1,2,3. Virus từ người bệnh hoặc từ người lành mang virus gây bệnh lây nhiễm vào nguồn nước và thực phẩm rồi vào đường tiêu hóa, có thể lan truyền thành dịch lớn nếu miễn dịch cộng đồng thấp. Trong những trường hợp không có miễn dịch, virus có thể xâm nhập từ đường ruột vào cơ thể, nhân lên và gây bệnh. Sau đó những người này lại lây truyền bệnh cho nhiều người khác.

2. Các loại vacxin phòng bệnh bại liệt

Cách phòng ngừa bệnh bại liệt tốt nhất là tiêm và uống vacxin. Vacxin bại liệt là thành quả của nhân loại đã được đưa vào sử dụng trên thế giới lần đầu tiên vào năm 1952. Sau đó 10 năm Việt Nam đã sản xuất thành công vacxin bại liệt đường uống. Sự có mặt của vacxin đã góp phần làm giảm tỷ lệ mắc bệnh bại liệt lên đến 99,9% ở cả 3 chủng virus.

Bệnh bại liệt đã được thanh toán nhưng trẻ vẫn phải tiêm vắc-xin bại liệt
Vacxin bại liệt giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh bại liệt lên tới 99%

Hiện nay có 3 loại vacxin phòng bại liệt bao gồm:

  • Vacxin bại liệt đường uống OPV: Vacxin sống giảm độc lực dạng uống (OPV) chứa virus bại liệt sống đã làm suy yếu, có tác dụng kích thích cơ thể tạo miễn dịch. Miễn dịch này giúp cho cơ thể phòng vệ không cho virus xâm nhập vào cơ thể. Vacxin bại liệt dạng uống này nằm trong chương trình tiêm chủng mở rộng và trẻ được uống khi 2, 3, 4 tháng tuổi.
  • Vacxin bại liệt đường tiêm IPV: Vacxin bất hoạt dạng tiêm (IPV) chứa virus bại liệt chết có tác dụng kích thích cơ thể tạo miễn dịch phòng bệnh. Tiêm vắc xin IPV đã được đưa vào trong chương trình tiêm chủng mở rộng cho trẻ 5 tháng tuổi trên toàn quốc từ năm 2018.
  • Vacxin phòng bệnh bại liệt phối hợp: Tại các điểm tiêm phòng dịch vụ, các loại vacxin phối hợp có thành phần ngừa bại liệt bao gồm:
    • Vacxin 6 trong 1 Infanrix Hexa và 6 trong 1 Hexaxim ngừa được 6 bệnh bao gồm bại liệt, bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và các bệnh gây do vi khuẩn Haemophilus influenzae týp B (Hib) gây ra.
    • Vacxin 5in1 Pentaxim (Pháp) ngừa được 5 bệnh bao gồm bại liệt, bạch hầu, ho gà, uốn ván và các bệnh gây do vi khuẩn Haemophilus influenzae týp B (Hib).
    • Vacxin Tetraxim ngừa được 4 bệnh bại liệt, bạch hầu, ho gà, uốn ván.

3. Sự khác nhau giữa vacxin bại liệt dạng tiêm và dạng uống

Sự khác nhau giữa vacxin bại liệt dạng tiêm và dạng uống ở thành phần có trong vacxin:

Vacxin dạng uống Vacxin dạng tiêm
Loại vacxin Vacxin sống giảm độc lực Vacxin bất hoạt
Thành phần virus bại liệt sống đã làm suy yếu virus bại liệt đã chết

Vacxin bại liệt dạng uống hay dạng tiêm đều đem lại hiệu quả phòng bệnh như nhau. Việc lựa chọn tiêm phòng vacxin bại liệt hay uống hoặc vacxin tiêm chủng mở rộng là tùy thuộc vào sự lựa chọn và điều kiện của từng gia đình. Điều quan trọng nhất là cần tiêm hoặc uống vacxin đủ liều và đúng lịch nhằm nâng cao tối đa hiệu quả phòng bệnh của vacxin. Tuy nhiên, nếu trẻ được tiêm vacxin có thành phần bại liệt trong các mũi vacxin phối hợp thì trẻ vừa phòng được bại liệt và vừa có kháng thể bảo vệ trước nhiều căn bệnh nguy hiểm khác trong cùng một mũi.

Uống vắc-xin bại liệt nằm trong Chương trình tiêm chủng mở rộng của Việt Nam
Vacxin bại liệt có cả dạng tiêm và dạng uống

4. Những lưu ý khi tiêm/uống vacxin bại liệt

4.1 Đối tượng tiêm phòng

Đối tượng cần tiêm phòng là trẻ em sống cùng nhà hoặc có tiếp xúc với người mang mầm bệnh có thể nhiễm virus cần phải tiêm phòng vacxin. Những người có nguy cơ cao bị nhiễm virus bại liệt là những người chưa được tiêm/uống vacxin. Đặc biệt là trẻ nhỏ dưới 5 tuổi là những đối tượng có nguy cơ cao nhất.

Những trường hợp cần tiêm phòng vacxin phòng bại liệt bao gồm:

  • Trẻ từ 2 tháng tuổi trở lên
  • Những người làm việc chăm sóc trẻ em, nhân viên y tế, và kỹ thuật viên làm việc trong phòng xét nghiệm,...

4.2 Trường hợp chống chỉ định và tạm hoãn tiêm vacxin bại liệt

Các trường hợp chống chỉ định tiêm phòng vacxin bại liệt bao gồm:

  • Có tiền sử sốc hoặc phản ứng nặng sau tiêm chủng vacxin lần trước có cùng thành phần: sốt cao trên 39°C kèm co giật hoặc dấu hiệu não/màng não, tím tái, khó thở.
  • Suy giảm miễn dịch: bệnh suy giảm miễn dịch bẩm sinh, trẻ nhiễm HIV giai đoạn lâm sàng IV hoặc có biểu hiện suy giảm miễn dịch nặng chống chỉ định tiêm chủng các vacxin sống giảm độc lực.

Ngoài ra, những trường hợp chống chỉ định tiêm vacxin bại liệt khác cần làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất đối với từng loại vacxin.

Trẻ bị co giật
Không tiêm vacxin bại liệt cho trẻ có tiền sử sốc hoặc phản ứng nặng sau khi tiêm chủng

Các trường hợp tạm hoãn tiêm chủng:

  • Có tình trạng suy chức năng các cơ quan như: suy hô hấp, suy tuần hoàn, suy tim, suy gan, suy thận, hôn mê,...
  • Trẻ mắc các bệnh cấp tính, các bệnh nhiễm trùng.
  • Trẻ bị sốt ≥ 38°C, hoặc hạ thân nhiệt ≤ 35,5°C, nhiệt độ được đo tại nách.
  • Những trẻ vừa mới dùng các sản phẩm globulin miễn dịch trong vòng 3 tháng, trừ kháng huyết thanh viêm gan B, nên tạm hoãn tiêm chủng vacxin sống giảm độc lực.
  • Trẻ đang hoặc mới kết thúc đợt điều trị corticoid uống/ tiêm liều cao, tương đương prednison ≥2mg/kg/ngày, hóa trị, xạ trị trong vòng 14 ngày cũng nên tạm hoãn tiêm chủng vacxin sống giảm độc lực.
  • Trẻ mắc các bệnh tim bẩm sinh hoặc mạn tính kèm theo tăng áp lực động mạch phổi ≥40mmHg.

Ngoài ra, những trường hợp chống chỉ định tiêm vacxin bại liệt khác cần làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất đối với từng loại vacxin.

Không nên trì hoãn tiêm chủng nếu chỉ mắc các bệnh đường hô hấp hoặc cấp tính nhẹ mà không sốt, vì chỉ khi tiêm phòng đúng liều đúng lịch, vacxin mới đạt được hiệu phòng bệnh tốt nhất.

4.3 Theo dõi sau khi tiêm

Các loại vacxin đều rất an toàn, rất hiếm khi xảy ra các phản ứng nghiệm trọng tới sức khỏe. Tuy nhiên, để đề phòng những phản ứng không mong muốn xảy ra, người được tiêm chủng cần phải được theo dõi tại nhà ít nhất 24 giờ sau khi tiêm chủng. Trường hợp người được tiêm chủng là trẻ em thì ba mẹ người thân nên theo dõi và chăm sóc trẻ, cần lưu ý những dấu hiệu sau:

  • Toàn trạng
  • Tinh thần, tình trạng ăn, ngủ
  • Dấu hiệu về nhịp thở
  • Nhiệt độ, phát ban
  • Các biểu hiện tại chỗ tiêm như: sưng, đỏ...

Trẻ em sau khi tiêm chủng cần cho trẻ bú mẹ hoặc uống nước nhiều hơn. Thường xuyên quan sát trẻ và chú ý không chạm hay đè vào chỗ tiêm.

Trễ lịch tiêm vắc-xin 6 trong 1
Cần theo dõi trẻ tại nhà ít nhất 24 giờ sau khi tiêm chủng

Người được tiêm chủng cần được đưa ngay tới cơ sở y tế để theo dõi, điều trị nếu có dấu hiệu tai biến nặng sau tiêm chủng có thể đe dọa đến tính mạng của người được tiêm chủng bao gồm các triệu chứng như: khó thở, trẻ khóc kéo dài, sốt cao co giật, hội chứng sốc nhiễm độc, sốc phản vệ hay sốc dạng phản vệ, tím tái, ngừng thở,...

Tóm lại, vacxin bại liệt là loại vacxin được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng. Có hai loại là uống và tiêm, chúng đều có tác dụng tạo ra miễn dịch giúp cho cơ thể phòng chống không cho virus xâm nhập, chỉ khác nhau ở thành phần có trong vacxin. Việc lựa chọn tiêm phòng vacxin bại liệt hay uống hoặc vacxin tiêm chủng mở rộng là tùy thuộc vào sự lựa chọn và điều kiện của từng gia đình. Điều quan trọng nhất là cần tiêm hoặc uống vacxin đủ liều và đúng lịch nhằm nâng cao tối đa hiệu quả phòng bệnh của vacxin.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec đã và đang triển khai dịch vụ tiêm chủng với nhiều loại vắc-xin đa dạng cho các đối tượng khác nhau, từ trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, người lớn, phụ nữ trước và trong khi mang thai. Trong đó có Vắc-xin 6 trong 1 Infanrix hexa sản xuất bởi hãng GlaxoSmithKline (GSK) - Bỉ và vắc-xin 6 trong 1 hexaxim sản xuất bởi hãng Sanofi - Pháp. Những ưu điểm khi tiêm vắc-xin tại Vinmec bao gồm:

  • Trẻ sẽ được các bác sĩ chuyên khoa nhi - vắc-xin thăm khám, sàng lọc đầy đủ các vấn đề về thể trạng và sức khỏe, tư vấn về vắc - xin phòng bệnh và phác đồ tiêm, cách theo dõi và chăm sóc trẻ sau tiêm chủng trước khi ra chỉ định tiêm vắc-xin theo khuyến cáo mới nhất của Bộ Y tế & Tổ chức Y tế thế giới nhằm đảm bảo hiệu quả tốt nhất và an toàn nhất cho trẻ.
  • Đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng nhi giàu kinh nghiệm, chuyên nghiệp, hiểu tâm lý trẻ và áp dụng cách giảm đau hiệu quả cho trẻ trong quá trình tiêm chủng.
  • 100% trẻ tiêm chủng được theo dõi 30 phút sau tiêm và đánh giá lại sức khỏe trước khi ra về.
  • Được theo dõi đa khoa trước, trong và sau tiêm chủng tại Hệ thống y tế Vinmec và luôn có ekip cấp cứu sẵn sàng phối hợp với phòng tiêm chủng xử trí các trường hợp sốc phản vệ, suy hô hấp - ngừng tuần hoàn, đảm bảo xử lý kịp thời, đúng phác đồ khi có sự cố xảy ra.
  • Phòng tiêm chủng thoáng mát, có khu chơi, giúp trẻ có cảm giác thoải mái như đang dạo chơi và có tâm lý tốt trước và sau khi tiêm chủng.
  • Vắc-xin được nhập khẩu và bảo quản tại hệ thống kho lạnh hiện đại, với dây chuyền bảo quản lạnh (Cold chain) đạt tiêu chuẩn GSP, giữ vắc-xin trong điều kiện tốt nhất để đảm bảo chất lượng.
  • Bố mẹ sẽ nhận tin nhắn nhắc lịch trước ngày tiêm và thông tin tiêm chủng của bé sẽ được đồng bộ với hệ thống thông tin tiêm chủng quốc gia.

Bên cạnh đó Vinmec hiện đang cung cấp Chương trình tiêm chủng trọn gói với nhiều loại vắc-xin đa dạng (có bao gồm Infanrix hoặc Hexaxim 6 trong 1) cho các đối tượng khác nhau, từ trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, người lớn, phụ nữ trước và trong khi mang thai.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

Những điều cần biết về vắc xin bại liệt, sự khác nhau giữa vắc xin bại liệt dạng uống và tiêm
Tác giả: Lê Quốc Khánh tổng hợp theo: vinmec.com
Tag: Vắc xin bại liệt dạng tiêm, Vắc xin bại liệt dạng uống, Vắc xin 6 trong 1 Infanrix hexa, Lưu ý khi tiêm/uống vacxin bại liệt, Vắc-xin 6 trong 1 Hexaxim, Vắc xin bại liệt,
 
Cùng chuyên mục
Khám phá hệ thống bảo quản vắc-xin hiện đại hàng đầu Việt Nam ở Vinmec

Khám phá hệ thống bảo quản vắc-xin hiện đại hàng đầu Việt Nam ở Vinmec

Vắc-xin là chế phẩm sinh học nên từ khâu sản xuất, lưu trữ và vận chuyển cho đến...

Vì sao bạch hầu nguy hiểm?

Vì sao bạch hầu nguy hiểm?

Hiện vẫn còn rất nhiều người chưa hiểu rõ về bệnh bạch hầu, vì vậy còn chủ quan...

Đối tượng nào cần ưu tiên tiêm ngừa bệnh bạch hầu

Đối tượng nào cần ưu tiên tiêm ngừa bệnh bạch hầu

Bạch hầu là bệnh có thể phòng ngừa hiệu quả nếu được tiêm phòng vắc-xin. Đối tượ...

Review, hướng dẫn các bước đi tiêm phòng vắc-xin tại Vinmec

Review, hướng dẫn các bước đi tiêm phòng vắc-xin tại Vinmec

Dù là tiêm phòng trẻ sơ sinh hay tiêm phòng cho người lớn thì cũng cần phải đến...

10 lý do mẹ bỉm sữa chọn đưa con tiêm chủng tại  Vinmec

10 lý do mẹ bỉm sữa chọn đưa con tiêm chủng tại Vinmec

Trước những diễn biến phức tạp của dịch bệnh, hiện nay nhiều bậc phụ huynh đã tự...

Mách mẹ địa chỉ tiêm chủng 5 sao ở ngay Trung tâm TP HCM

Mách mẹ địa chỉ tiêm chủng 5 sao ở ngay Trung tâm TP HCM

Tiêm chủng cho bé là việc sử dụng vắc-xin để kích thích cơ thể sinh ra miễn dịch...

Vì sao phải tiêm chủng nhiều lần?

Vì sao phải tiêm chủng nhiều lần?

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa II Huỳnh Thi Diễm Thúy -...

Ai có thể mắc bệnh bạch hầu?

Ai có thể mắc bệnh bạch hầu?

Bạch hầu khá phổ biến ở trẻ em, nhưng cũng có thể gặp ở người lớn chưa được tiêm...

Tiêm nhắc lại vắc-xin bạch hầu như thế nào cho hiệu quả?

Tiêm nhắc lại vắc-xin bạch hầu như thế nào cho hiệu quả?

Mọi người chưa từng tiêm chủng đầy đủ vắc-xin bạch hầu đều có nguy cơ mắc bệnh....

Vắc-xin bạch hầu có hiệu quả trong bao lâu?

Vắc-xin bạch hầu có hiệu quả trong bao lâu?

Bạch hầu là một bệnh lý truyền nhiễm đã có vắc-xin phòng ngừa. Vắc-xin phòng bện...

Các vắc-xin nào có chứa thành phần ngừa bệnh bạch hầu?

Các vắc-xin nào có chứa thành phần ngừa bệnh bạch hầu?

Bạch hầu là một bệnh lý truyền nhiễm đã có vắc-xin phòng ngừa. Tuy nhiên, trong...

10 loại vắc-xin cần thiết người lớn nên tiêm ngừa

10 loại vắc-xin cần thiết người lớn nên tiêm ngừa

Các chiến dịch tiêm phòng vắc-xin thường được biết đến ở đối tượng trẻ nhỏ. Tuy...

 
Bài viết liên quan
Sự khác nhau giữa vắc-xin bại liệt dạng uống và tiêm

Sự khác nhau giữa vắc-xin bại liệt dạng uống và tiêm

Cách phòng bệnh bại liệt hiệu quả là tạo hệ miễn dịch chủ động bằng cách tiêm ho...

Những điều cần biết về vắc-xin bại liệt

Những điều cần biết về vắc-xin bại liệt

Hiện nay, có 2 loại vắc-xin bại liệt đang được sử dụng là OPV và IPV. Virus vẫn...

Những thông tin cần biết về tiêm vắc xin bại liệt

Những thông tin cần biết về tiêm vắc xin bại liệt

Bại liệt là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Trẻ mắc bệnh có thể dẫn đến tử vong...

Ai tìm ra vắc-xin bại liệt?

Ai tìm ra vắc-xin bại liệt?

Vắc-xin bại liệt đầu tiên được tìm thấy bởi Jonas Salk nhưng nó không phải là lo...

Vì sao bệnh bại liệt đã được thanh toán, nhưng trẻ vẫn cần tiêm vắc xin bại liệt?

Vì sao bệnh bại liệt đã được thanh toán, nhưng trẻ vẫn cần tiêm vắc xin bại liệt?

Bệnh bại liệt đã chính thức được thanh toán tại Việt Nam từ năm 2000. Tuy nhiên,...

Người lớn có cần chủng ngừa bệnh bại liệt?

Người lớn có cần chủng ngừa bệnh bại liệt?

Bệnh bại liệt là một bệnh truyền nhiễm do virus ở dạng nặng nhất gây ra tổn thươ...

Bé có gặp nguy hiểm nếu tiêm thừa mũi vắc-xin bại liệt không?

Bé có gặp nguy hiểm nếu tiêm thừa mũi vắc-xin bại liệt không?

Chủng ngừa vắc-xin bại liệt hiện là biện pháp phòng bệnh phổ biến và hiệu quả. T...

Vắc-xin Sabin là vắc-xin gì?

Vắc-xin Sabin là vắc-xin gì?

Vắc-xin bại liệt sống giảm độc lực do Albert Sabin phát triển được sử dụng bằng...

Lưu ý khi tiêm chủng vắc-xin phòng bại liệt

Lưu ý khi tiêm chủng vắc-xin phòng bại liệt

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS.Nguyễn Hải Hà - Trưởng Đơn nguyên vắc xin...

Lịch tiêm phòng vắc-xin bại liệt cho trẻ

Lịch tiêm phòng vắc-xin bại liệt cho trẻ

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Đoàn Ngọc Quỳnh - Bác sĩ Nhi...

Trẻ uống vắc-xin bại liệt bị nôn có phải uống lại không?

Trẻ uống vắc-xin bại liệt bị nôn có phải uống lại không?

Hỏi: Chào bác sĩ ạ. Cho em hỏi bé nhà em uống vắc-xin bại liệt về tới nhà bé bú...

Vắc-xin IPV là vắc-xin gì?

Vắc-xin IPV là vắc-xin gì?

Vắc-xin IPV là vắc-xin bất hoạt đầu tiên phòng chống bệnh bại liệt được phát tri...

Những điều cần biết trước khi bố mẹ đưa con đi tiêm vắc-xin 6 trong 1 của Bỉ

Những điều cần biết trước khi bố mẹ đưa con đi tiêm vắc-xin 6 trong 1 của Bỉ

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Hải Hà - Trưởng Đơn n...