Những điều cần biết về viêm loét miệng do hóa trị

Những điều cần biết về viêm loét miệng do hóa trị

  • 04:00 11/08/2020
  • Xếp hạng 4.89/5 với 9982 phiếu bầu

Bài viết được viết bởi Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Tuyết Mai - Trưởng khoa nội Ung bướu - Trung tâm Ung bướu xạ trị - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City.

Những người dùng thuốc hóa trị có thể bị viêm loét miệng do tác dụng phụ của thuốc. Các vết loét thường tự hết khi điều trị kết thúc. Thuốc hóa trị tiêu diệt các tế bào ung thư khi chúng phân chia, ngăn chặn các tế bào ung thư phát triển và nhân lên. Tuy nhiên, phương pháp điều trị này cũng giết chết các tế bào khỏe mạnh đang trong quá trình phân chia tế bào. Các tế bào thuộc niêm mạc họng miệng nằm trong số này.

1. Triệu chứng viêm loét miệng do hóa trị

Ở trạng thái khỏe mạnh, các tế bào họng miệng có khả năng chống lại vi khuẩn có hại đồng thời khả năng tự chữa lành. Khi chúng bị tổn thương ( do thuốc hóa trị), niêm mạc họng miệng sẽ bị loét, viêm ...

Viêm loét miệng là những vết cắt nhỏ hoặc loét bên trong miệng. Chúng có thể xuất hiện vài ngày sau khi bắt đầu hóa trị và nghiêm trọng xảy ra vào khoảng ngày thứ bảy từ khi điều trị. Các vết loét có thể xuất hiện trên bất kỳ mô mềm nào trong hoặc xung quanh miệng, bao gồm:

  • Môi
  • Lưỡi
  • Lợi
  • Sàn miệng
  • Vòm miệng

Các triệu chứng cần chú ý bao gồm:

  • Những vùng đỏ, sáng bóng hoặc sưng trong miệng
  • Chảy máu trong miệng
  • Tăng chất nhầy trong miệng
  • Một màng trắng hoặc vàng trên miệng hoặc lưỡi
  • Vết loét với các mảng trắng trung tâm
  • Mủ trong miệng
  • Đau miệng hoặc cổ họng
  • Khô, cảm giác nóng rát hoặc đau khi ăn thức ăn nóng, lạnh
Loét miệng do hóa trị
Các vết loét thường tồi tệ nhất vào khoảng ngày thứ bảy của hóa trị

Tùy thuộc vào vị trí và mức độ nghiêm trọng của vết loét, một người có thể gặp khó khăn với những vấn đề sau đây:

  • Nói
  • Ăn
  • Nuốt
  • Thở

Triệu chứng viêm loét miệng rất đau có thể dẫn đến các biến chứng hơn nữa, chẳng hạn như:

  • Mất nước
  • Kém ăn
  • Giảm cân
  • Nhiễm trùng miệng

2. Thời gian hình thành viêm loét miệng

Các vết viêm loét miệng có thể xuất hiện vài ngày sau khi bắt đầu hóa trị và có xu hướng kết thúc trong khoảng 10 ngày 14 sau khi điều trị.

Có nhiều cách khác nhau để rút ngắn thời gian lở miệng, giảm triệu chứng và ngăn ngừa các biến chứng nặng hơn.

3. Mẹo giảm viêm loét miệng do hóa trị

Các biện pháp khắc phục tại nhà và sống sau đây có thể giúp quản lý vết viêm loét miệng tại nhà:

Giữ ẩm miệng

  • Giữ cho miệng ẩm có thể giúp giảm đau miệng và kích ứng
  • Giữ ẩm miệng bằng cách uống tám ly nước mỗi ngày. Uống bằng ống hút có thể giúp tránh nước tiếp xúc với vết loét đau trong miệng
  • Các mẹo khác để giữ ẩm miệng bao gồm:
    • Mút đá viên
    • Nhai kẹo cao su không đường
    • Ăn kẹo không đường

Tập trung vào chế độ ăn uống

Mẹo giảm loét khi hóa trị
Ăn các loại thực phẩm mềm, ẩm như khoai tây nghiền

  • Thực phẩm cay, mặn và axit có thể gây kích ứng thêm loét miệng.
  • Tránh ăn những thực phẩm khô, cứng, giòn hoặc dính, là những thực phẩm gây khó chịu hoặc đau đớn khi ăn.
  • Ví dụ về thực phẩm và đồ uống cần tránh bao gồm:
    • Ớt
    • Hạt tiêu
    • Muối
    • Trái cây có múi
    • Cà chua
    • Bánh mì giòn
    • Bánh quy
    • Khoai tây chiên
    • Bánh quy
    • Thức ăn ngâm
    • Bơ đậu phộng
    • Đồ uống có ga
    • Đồ uống chứa caffein
    • Rượu
  • Nên chọn thực phẩm mềm, ẩm, dễ nhai và nuốt. Một số lựa chọn tốt cho sức khỏe bao gồm:
    • Rau hầm
    • Khoai tây nghiền
    • Trứng bác
    • Đậu nướng
    • Ngũ cốc nấu chín
    • Sữa chua
    • Phô mai
  • Điều quan trọng là đảm bảo rằng những thực phẩm này đã được làm mát trước khi ăn. Thực phẩm nóng hoặc ấm có thể gây kích ứng thêm đau miệng.

Các cách sau đây cũng có thể giúp giảm đau miệng trong giờ ăn:

  • Cắn nhỏ thức ăn và nhai kỹ
  • Uống nước để giảm bớt sự khó chịu khi nuốt
  • Uống thuốc giảm đau khoảng 30 phút trước bữa ăn
  • Bôi gel gây tê, chẳng hạn như benzocaine (Anbesol hoặc Orajel) lên vết loét miệng trước bữa ăn để tránh đau khi ăn

Giữ miệng sạch

Đánh răng thế nào là đúng cách?
Giữ miệng sạch là rất quan trọng để ngăn ngừa nhiễm trùng

  • Giữ miệng sạch là rất quan trọng để ngăn ngừa nhiễm trùng. Tuy nhiên, làm sạch miệng đang bị loét có thể khó khăn và đau.
  • Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ khuyên như sau để quản lý vết loét miệng:

Đánh răng

  • Khi bị viêm loét miệng, nên dùng chỉ nha khoa hàng ngày, ngoại trừ những khu vực bị đau hoặc dễ chảy máu.
  • Nên đánh răng khoảng 30 phút sau khi ăn và cứ 4 giờ một lần trong ngày.
  • Những lời khuyên sau đây có thể giúp ngăn ngừa kích ứng miệng khi đánh răng:
    • Sử dụng bàn chải đánh răng có thêm lông nylon mềm. Ngâm bàn chải trong nước ấm trước khi đánh răng để làm mềm hơn nữa.
    • Nếu bàn chải đánh răng thông thường gây đau, sử dụng miếng gạc miệng mềm, xốp để làm sạch răng, có thể mua tại nhiều nhà thuốc.
    • Sử dụng kem đánh răng không ăn mòn có chứa fluoride.
    • Tránh sử dụng kem đánh răng làm trắng có chứa hydrogen peroxide, vì có thể gây kích ứng.
    • Sau khi đánh răng, rửa bàn chải đánh răng trong nước nóng và bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát.

Súc miệng

  • Tránh sử dụng nước súc miệng mua ở cửa hàng, thường chứa cồn và các chất kích thích khác.
  • Thay vào đó, bạn nên súc miệng bằng một trong các hỗn hợp sau:
    • 1 muỗng cà phê baking soda
    • 2 cốc nước

Hoặc là

    • 1 muỗng cà phê muối biển
    • 1 muỗng cà phê baking soda
    • 1 lít nước
  • Nên khuấy kỹ dung dịch để đảm bảo các thành phần hòa tan đúng cách.
  • Sau đó súc miệng nhẹ nhàng trước khi nhổ ra.

Chăm sóc răng giả

Đeo răng giả không phù hợp sẽ làm tăng nguy cơ viêm loét miệng trong quá trình hóa trị. Vì vậy nên tránh sử dụng răng giả trong khi điều trị.

Ngay cả răng giả vừa vặn cũng có thể gây ra vấn đề nếu vết loét phát triển phần bên dưới miệng. Nếu vấn đề này xảy ra, nên bỏ răng giả ra giữa các bữa ăn và vào ban đêm để cho các vết loétcó cơ hội chữa lành.

Những người có răng giả đang bị viêm loét miệng nên bỏ ra và làm sạch răng giả giữa các bữa ăn và bảo quản bằng thuốc kháng khuẩn khi không sử dụng.

Chăm sóc môi bị đau

Một số người có thể gặp vết loét trên môi. Áp dụng các sản phẩm sau đây cho môi có thể giúp điều trị khô hoặc đau nhức:

  • Thạch dầu
  • Bơ ca cao
  • Son dưỡng môi nhẹ
Điều trị viêm loét miệng do hóa trị
Bơ ca cao có tác dụng điều trị khô hoặc đau môi do hóa trị

4. Phòng ngừa viêm loét miệng do hóa trị

Hiện nay, không có thuốc để ngăn ngừa sự phát triển của viêm loét miệng trong quá trình hóa trị. Tuy nhiên, những người thường xuyên kiểm tra miệng có khả năng phát hiện vết loét ở giai đoạn sớm hơn. Phát hiện sớm và xử lý vết loét có thể làm giảm thời gian và mức độ nghiêm trọng.

Nên kiểm tra miệng hai lần một ngày bằng đèn pin nhỏ. Nhẹ nhàng ấn một que gỗ ( que đè lưỡi) vào giữa lưỡi sẽ giúp nhìn rõ hơn phía sau miệng. Bỏ răng giả ra trước khi kiểm tra vết loét.

Nên thông báo cho nhân viên y tế nơi bạn đang điều trị nếu nhận thấy những thay đổi trong miệng hoặc sự khác biệt khi nếm đồ ăn.

5. Khi nào nên thăm khám bác sĩ

Nguyễn Tuyết Mai
Thăm khám bác sĩ ngay khi có dấu hiệu bất thường

Nếu một người không ăn được do vết loét miệng, họ nên nói chuyện với bác sĩ của họ. Mọi người nên đi khám bác sĩ nếu vết viêm loét miệng ngăn họ thực hiện bất kỳ hoạt động nào sau đây:

  • Ăn
  • Uống
  • Ngủ
  • Dùng thuốc

Bác sĩ sẽ kê toa thuốc để giảm đau miệng và các triệu chứng khác.

Đi khám bác sĩ nếu gặp bất kỳ dấu hiệu nhiễm trùng nào sau đây:

  • Sốt cao hơn 37 độ C
  • Vết loét trong hoặc xung quanh miệng trở nên tồi tệ hơn mặc dù được quản lý đúng cách
  • Đau dữ dội hoặc các dấu hiệu nhiễm trùng khác

Thuốc hóa trị làm suy yếu hệ thống miễn dịch, khiến mọi người dễ bị nhiễm trùng.

Phát hiện sớm và điều trị nhiễm trùng giúp giảm nguy cơ biến chứng nặng hơn.

Viêm loét miệng là một tác dụng phụ của hóa trị. Những vết loét này thường phát triển trong vài ngày đầu khi bắt đầu điều trị.

Các vết loét thường hết sau khoảng 10-14 ngày khi hóa trị kết thúc. Trong thời gian đó, một người có thể thử nhiều cách để quản lý vết loét tại nhà.

Quản lý tại nhà thành công có thể làm giảm các triệu chứng, giảm thời gian loét và ngăn ngừa nhiễm trùng.

Nên đi khám bác sĩ nếu vết viêm loét miệng trở nên rất đau hoặc nếu có dấu hiệu nhiễm trùng. Điều trị nhiễm trùng sớm làm giảm nguy cơ biến chứng nặng hơn.

Bài viết tham khảo nguồn: medical news today 2019

XEM THÊM:

Những điều cần biết về viêm loét miệng do hóa trị
Tác giả: Nguyễn Khánh Hà tổng hợp theo: vinmec.com
Tag: Loét miệng, Ung bướu, Viêm loét miệng, Viêm loét miệng do hóa trị, Ung thư,
 
Cùng chuyên mục
Các tác dụng phụ có thể gặp sau ghép tế bào gốc

Các tác dụng phụ có thể gặp sau ghép tế bào gốc

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Tiến sĩ, Bác sĩ Lê Tấn Đạt, Trung tâm Xạ trị...

Liệu pháp trúng đích tiêu diệt tế bào ung thư thế nào?

Liệu pháp trúng đích tiêu diệt tế bào ung thư thế nào?

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Tiến sĩ, Bác sĩ Lê Tấn Đạt, Bác sĩ Nội khoa...

Top 5 hiểu sai về đau trong ung thư

Top 5 hiểu sai về đau trong ung thư

Bài viết được viết bởi BSCK I Nguyễn Thị Phi Yến - Trưởng Đơn nguyên chăm sóc gi...

Điểm khác biệt của tế bào ung thư so với tế bào thường

Điểm khác biệt của tế bào ung thư so với tế bào thường

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Tiến sĩ, Bác sĩ Lê Tấn Đạt, Bác sĩ Nội khoa...

Vai trò của hệ miễn dịch trong việc kìm hãm sự phát triển của tế bào ung thư

Vai trò của hệ miễn dịch trong việc kìm hãm sự phát triển của tế bào ung thư

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Tiến sĩ, Bác sĩ Lê Tấn Đạt - Bác sĩ Nội khoa...

Chăm sóc chỉnh hình răng miệng sau xạ trị ung thư đầu cổ

Chăm sóc chỉnh hình răng miệng sau xạ trị ung thư đầu cổ

Bài viết bởi Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Duy Sinh - Trưởng đơn nguyên xạ trị, Trung t...

Các triệu chứng ban đầu của ung thư buồng trứng

Các triệu chứng ban đầu của ung thư buồng trứng

Bài viết được viết bởi Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Tuyết Mai - Trưởng kh...

Tổn thương thần kinh do hóa trị

Tổn thương thần kinh do hóa trị

Bài viết được viết bởi Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Tuyết Mai - Trưởng kh...

Tại sao hóa trị liệu lại gây rụng tóc?

Tại sao hóa trị liệu lại gây rụng tóc?

Bài viết được viết bởi Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Tuyết Mai - Trưởng kh...

Ung thư đầu cổ là gì?

Ung thư đầu cổ là gì?

Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi TS. BS Võ Đăng Hùng - Giám đốc Trung tâm U...

Xạ trị ung thư cổ tử cung: Những điều cần biết

Xạ trị ung thư cổ tử cung: Những điều cần biết

Bài viết được viết bởi Bác sĩ chuyên khoa II Phùng Thị Phương Chi - Trung tâm Un...

Kế hoạch xạ trị ung thư được thiết lập và kiểm soát như thế nào?

Kế hoạch xạ trị ung thư được thiết lập và kiểm soát như thế nào?

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Duy Sinh - Trung tâm...

 
Bài viết liên quan
Phẫu thuật viêm loét đại tràng: Những điều cần biết

Phẫu thuật viêm loét đại tràng: Những điều cần biết

Một trong những bệnh lý phổ biến nhất về đường tiêu hóa chính là bệnh viêm loét...

Ung thư khoang miệng: Những điều cần biết

Ung thư khoang miệng: Những điều cần biết

Ung thư khoang miệng là bệnh ác tính có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trong...

Thừa axit dạ dày và những điều cần biết

Thừa axit dạ dày và những điều cần biết

Axit dạ dày đóng vai trò quan trọng đối với chức năng tiêu hóa. Mất cân bằng axi...

Cẩm nang những điều cần biết về viêm ruột thừa cấp

Cẩm nang những điều cần biết về viêm ruột thừa cấp

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ Vũ Văn Quân - Khoa Ngoại Tổng hợp & G...

Những điều cần biết về vi khuẩn HP

Những điều cần biết về vi khuẩn HP

Bài viết bởi Điều dưỡng Nguyễn Ngọc Ánh và Nguyễn Xuân Thủy, Đơn nguyên Nội Tiê...

Nội soi đường tiêu hóa trên: Những điều cần biết

Nội soi đường tiêu hóa trên: Những điều cần biết

Nội soi tiêu hóa là phương pháp tầm soát, phát hiện chính xác các tổn thương xảy...

Hệ tiêu hóa và dạ dày: Những điều cần biết

Hệ tiêu hóa và dạ dày: Những điều cần biết

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi ThS.BS Vũ Tấn Phúc - Bác sĩ Nội tiêu hóa - K...

Viêm đường ruột ở trẻ em: Những điều cần biết

Viêm đường ruột ở trẻ em: Những điều cần biết

Trẻ nhỏ rất dễ bị mắc các bệnh về đường ruột do hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt,...

Thuốc triamcinolone: Những điều cần biết

Thuốc triamcinolone: Những điều cần biết

Triamcinolone là thuốc Corticosteroid tổng hợp, chứa fluor có tác dụng ngăn chặn...

Nội soi dạ dày qua đường mũi: Những điều cần biết

Nội soi dạ dày qua đường mũi: Những điều cần biết

Nội soi dạ dày là phương pháp chẩn đoán hiệu quả an toàn. So với nội soi qua đườ...

Những điều cần biết về điều trị bệnh tự miễn

Những điều cần biết về điều trị bệnh tự miễn

Bệnh tự miễn là một tình trạng tăng lên bất thường do đáp ứng miễn dịch từ các c...

Hàn răng sâu: Những điều cần biết

Hàn răng sâu: Những điều cần biết

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Lại Đỗ Quyên - Khoa Liên Chuyên Khoa - Bệnh viện Đa...

Viêm họng nhiễm khuẩn: Những điều cần biết

Viêm họng nhiễm khuẩn: Những điều cần biết

Khi thời tiết chuyển mùa với các đợt không khí lạnh tràn về, bệnh viêm họng nhiễ...