Thuốc đi thế nào trong cơ thể bạn?

Thuốc đi thế nào trong cơ thể bạn?

  • 04:07 22/02/2021
  • Xếp hạng 4.97/5 với 10089 phiếu bầu

Hấp thu thuốc qua đường tiêu hóa là sự xâm nhập của thuốc vào vòng tuần hoàn chung của cơ thể. Ngoài ra, còn có thể đưa thuốc thông qua đường tiêm, đường hô hấp và qua da.

1. Mối liên hệ giữa cách thức đưa thuốc vào cơ thể và khả năng hấp thu

Con đường đưa thuốc vào cơ thể có ảnh hưởng lớn đến sự hấp thu.

Hấp thụ là sự vận chuyển thuốc từ nơi dùng thuốc (qua đường uống hay qua dạng tiêm) vào máu rồi đi khắp cơ thể, tới nơi cần điều trị. Vì vậy sự hấp thu sẽ phụ thuộc vào:

  • Độ hòa tan của thuốc: Thuốc ở dưới dạng dung dịch nước, cơ thể sẽ dễ hấp thu hơn dạng dầu, dịch treo hoặc dạng cứng (viên nén uống);
  • pH tại chỗ hấp thu: PH có ảnh hưởng đến độ ion hóa và độ tan của thuốc.
  • Nồng độ của thuốc: Nồng độ thuốc càng cao sẽ càng hấp thu nhanh;
  • Tuần hoàn tại vùng hấp thu: Vị trí càng nhiều mạch, càng hấp thu thuốc nhanh.
  • Diện tích vùng hấp thu: Những nơi có diện tích lớn trong cơ thể như phổi, niêm mạc ruột,... sẽ hấp thu nhanh.
Hấp thụ thuốc
Con đường đưa thuốc vào cơ thể có ảnh hưởng lớn đến sự hấp thu

2. Các đường đưa thuốc vào cơ thể

2.1 Hấp thu thuốc qua đường tiêu hóa

Ưu điểm: Đơn giản.

Nhược điểm: Thuốc khi vào cơ thể, đi qua đường tiêu hóa bị các enzym tiêu hóa phá huỷ hoặc thuốc tạo phức với thức ăn làm chậm đi khả năng hấp thu.

1 số loại thuốc khi sử dụng làm kích thích, ảnh hưởng tới dạ dày như niêm mạc tiêu hóa, gây viêm loét dạ dày,...

2.2 Hấp thu qua niêm mạc miệng

  • Các loại thuốc ngậm dưới lưỡi

Thuốc hấp thu vào thẳng vòng tuần hoàn nên không bị dịch vị phá huỷ, không bị chuyển hóa qua gan lần thứ nhất.

  • Thuốc uống

Thuốc uống sẽ xuống dạ dày và qua ruột với các đặc điểm sau:

Ở dạ dày:

Có độ pH = 1- 3 nên chỉ hấp thu các acid yếu, ít bị ion hóa như aspirin, phenylbutazon, barbiturat.

Thuốc uống ít hấp thu vì niêm mạc ít mạch máu, chứa nhiều cholesterol, thời gian thuốc ở dạ dày không lâu.

Khi đói hấp thu nhanh hơn, nhưng dễ bị kích thích, gây ảnh hưởng tới dạ dày.

Ở ruột non:

Ruột non là nơi hấp thu thuốc chủ yếu vì ở đây có diện tích hấp thu rất rộng (> 40m2), được tưới máu nhiều, pH tăng dần tới base (pH từ 6 đến 8).

Ở ruột non, thuốc ít bị ion hóa nhưng nếu liều lượng ít hoặc thuốc không tan trong lipid thì ít được hấp thu.

Các loại thuốc mang amin bậc 4 bị ion hóa mạnh nên khó hấp thu.

Uống thuốc
Thuốc uống sẽ xuống dạ dày và qua ruột

Thuốc đặt tại trực tràng:

Thường dùng trong trường hợp bị nôn, bệnh nhân hôn mê, trẻ nhỏ. Thuốc đặt ở hậu môn sẽ không bị enzyme tiêu hóa phá hủy, 50% thuốc đặt tại trực tràng sẽ qua gan, chuyển hóa ban đầu.

Nhược điểm: Thuốc không được hấp thụ hoàn toàn và có thể khiến kích ứng niêm mạc hậu môn.

  • Đường tiêm

Qua đường tiêm tĩnh mạch: Thuốc hấp thu vào cơ thể nhanh, hoàn toàn, có thể điều chỉnh liều được nhanh. Lựa chọn tiêm đường tĩnh mạch khi truyền dung dịch nước hoặc các chất không thể tiêm.

Tiêm dưới da: Hấp thụ chậm hơn do dưới da có nhiều sợi dây thần kinh nên cảm giác sẽ đau hơn, lại ít mạch máu.

Tiêm bắp: Là kỹ thuật có thể khắc phục được nhược điểm của tiêm dưới da. Tuy nhiên một số thuốc có thể gây hoại tử cơ như ouabain, calci clorid, vì vậy sẽ không được tiêm bắp.

  • Thuốc dùng ngoài

Thấm qua niêm mạc: Các loại thuốc bôi, nhỏ giọt vào niêm mạc mũi, họng, âm đạo, bàng quang để điều trị tại chỗ. Sử dụng trực tiếp nên thuốc thấm nhanh, trực tiếp vào máu nên không bị enzym phá hủy, có tác dụng toàn thân.

Thuốc bôi
Các loại thuốc bôi, nhỏ giọt vào niêm mạc mũi, họng, âm đạo, bàng quang để điều trị tại chỗ
  • Hấp thu đường khác

Qua phổi: Các chất khí và các thuốc bay hơi có thể được hấp thu qua tế bào biểu mô phế nang, niêm mạc đường hô hấp. Phổi có diện tích rộng (80 - 100m2) nên hấp thu nhanh. Đây là đường hấp thu và thải chính của thuốc mê hơi. Sự hấp thụ ít hay nhiều thuốc phụ thuộc vào nồng độ thuốc mê trong không khí khi bệnh nhân thở vào, do sự thông khí hô hấp và độ hòa tan của thuốc mê trong máu. Một số thuốc dùng dưới dạng phun sương để điều trị tại chỗ (bị hen phế quản).

Tiêm tuỷ sống: Thông thường được tiêm vào khoang dưới nhện hoặc ngoài màng cứng để gây tê vùng thấp như chi dưới, khung chậu bằng dung dịch có tỷ trọng cao (hyperbaric solution) hơn dịch não tuỷ.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

Thuốc đi thế nào trong cơ thể bạn?
Tác giả: Triệu Thu Trang tổng hợp theo: vinmec.com
Tag: Dược động học, Chuyển hóa thuốc, Hấp thu thuốc qua đường tiêu hóa, Hấp thu thuốc, Sử dụng thuốc an toàn,
 
Cùng chuyên mục
Thuốc Phenobarbital: Công dụng, liều dùng, lưu ý khi sử dụng

Thuốc Phenobarbital: Công dụng, liều dùng, lưu ý khi sử dụng

Thuốc Phenobarbital hoạt động theo nguyên lý kiểm soát các hoạt động điện bất th...

Kháng sinh Sulfamethoxazole: Công dụng, liều dùng và lưu ý khi sử dụng

Kháng sinh Sulfamethoxazole: Công dụng, liều dùng và lưu ý khi sử dụng

Kháng sinh Sulfamethoxazole được chỉ định trong điều trị nhiễm khuẩn đường hô hấ...

Lưu ý khi sử dụng thuốc kháng nấm đường uống trong thai kỳ

Lưu ý khi sử dụng thuốc kháng nấm đường uống trong thai kỳ

Nấm âm đạo là bệnh lý thường gặp, đặc biệt trong thời kỳ mang thai tình trạng nà...

Thuốc Bilberry: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Bilberry: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Bilberry là sản phẩm chiết xuất từ quả việt quất đen, thường được dùng để...

Thuốc Azor: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Azor: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Tăng huyết áp càng ngày càng trở nên phổ biến. Giai đoạn đầu có thể không nguy h...

Thuốc Tomax: Công dụng, liều dùng và lưu ý khi sử dụng

Thuốc Tomax: Công dụng, liều dùng và lưu ý khi sử dụng

Thuốc Tomax là một loại thuốc bôi da, được dùng trong các trường hợp nhiễm nấm d...

Thuốc Olmesartan: Công dụng, liều dùng và lưu ý khi sử dụng

Thuốc Olmesartan: Công dụng, liều dùng và lưu ý khi sử dụng

Liều lượng sử dụng thuốc Olmesartan tùy thuộc vào độ tuổi, đối tượng, tình trạng...

Vitamin PP có tác dụng gì?

Vitamin PP có tác dụng gì?

Vitamin PP (hay niacinamide) là một vitamin nhóm B, cụ thể hơn là dạng amid của...

Thuốc Awake: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Awake: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Awake có thành phần chính là cafein, được dùng trong các trường hợp cần tỉ...

Thuốc Benefix Kit: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Benefix Kit: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Benefix Kit là bộ công cụ phục hồi nhanh yếu tố đông máu IX tái tổ hợp, cu...

Thuốc Benlysta Syringe: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Benlysta Syringe: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Benlysta Syringe với thành phần là Belimumab là loại thuốc đầu tiên được n...

Lưu ý khi dùng thuốc bôi ngoài da trị ngứa

Lưu ý khi dùng thuốc bôi ngoài da trị ngứa

Một trong những cách trị ngứa hiệu quả là sử dụng các loại kem, sữa dưỡng hoặc g...

 
Bài viết liên quan
Có thể sử dụng thuốc nội tiết cho bà bầu?

Có thể sử dụng thuốc nội tiết cho bà bầu?

Trong một số trường hợp, các bà bầu mắc phải hội chứng đa nang sẽ được chỉ dùng...

Bị mề đay kéo dài, điều trị bằng thuốc Bernadyrl không đỡ, phải làm sao?

Bị mề đay kéo dài, điều trị bằng thuốc Bernadyrl không đỡ, phải làm sao?

HỏiChào bác sĩ, cháu bị mề đay được khoảng nửa năm rồi ạ, ngày nào cũng bị và vẫ...

Người lớn uống thuốc kẽm của trẻ 11 tuổi có sao không?

Người lớn uống thuốc kẽm của trẻ 11 tuổi có sao không?

HỏiChào bác sĩ. Người lớn uống thuốc kẽm của trẻ 11 tuổi có sao không ạ? Biểu hi...

Nguy cơ khi sử dụng quá liều thuốc nhuận tràng

Nguy cơ khi sử dụng quá liều thuốc nhuận tràng

HỏiHôm qua cháu có sử dụng thuốc nhuận tràng sau đó đi ra ngoài phân lỏng hôm na...

Tăng Triglycerid nên sử dụng thuốc nào giúp hỗ trợ điều trị?

Tăng Triglycerid nên sử dụng thuốc nào giúp hỗ trợ điều trị?

HỏiChào bác sĩ! Mẹ em bị chỉ số Triglycerid cao hơn 4. Vậy bác sĩ cho em hỏi có...

Tim đập chậm dùng thuốc theophylin nhưng không đỡ phải làm sao?

Tim đập chậm dùng thuốc theophylin nhưng không đỡ phải làm sao?

HỏiChào bác sĩ! Tim em đập 46-53/ nhịp, người xanh xao thiếu sinh lực, chóng mặt...

Thuốc Capmatinib: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Capmatinib: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng

Thuốc Capmatinib là thuốc điều trị một loại ung thư phổi không tế bào nhỏ, với c...

Cơ chế tác dụng của thuốc mê

Cơ chế tác dụng của thuốc mê

Thuốc mê đã được nhà nghiên cứu và đóng góp một phần quan trọng trong các ca phẫ...

Mẹ bầu dùng thuốc Trioday có gây dị tật thai nhi không?

Mẹ bầu dùng thuốc Trioday có gây dị tật thai nhi không?

Hỏi: Chào bác sĩ. Em đang mang thai 20 tuần. Em đi xét nghiệm thì biết nhiễm HIV...

Thuốc tránh thai ảnh hưởng đến lạc nội mạc tử cung như thế nào?

Thuốc tránh thai ảnh hưởng đến lạc nội mạc tử cung như thế nào?

HỏiChào bác sĩ. Tôi có một câu hỏi rất thắc mắc, thuốc tránh thai ảnh hưởng đến...

Có thể dùng thuốc gì để cải thiện tình trạng viêm gan mạn tính?

Có thể dùng thuốc gì để cải thiện tình trạng viêm gan mạn tính?

HỏiChào bác sĩ!Cháu năm nay 23 tuổi, khi đi khám nghĩa vụ quân sự cháu đã được b...

Thế nào là lao đa kháng thuốc?

Thế nào là lao đa kháng thuốc?

Nước ta là một trong những quốc gia có tỷ lệ lao đa kháng thuốc cao trên thế giớ...

Quy trình chụp cộng hưởng từ lồng ngực không tiêm thuốc đối quang từ

Quy trình chụp cộng hưởng từ lồng ngực không tiêm thuốc đối quang từ

Lồng ngực là cấu trúc quan trọng của cơ thể với nhiều cơ quan thiết yếu như tim,...

Bà mẹ đang cho con bú uống thuốc kháng sinh có an toàn không?

Bà mẹ đang cho con bú uống thuốc kháng sinh có an toàn không?

Bất kỳ bà mẹ nào cũng có thể bị ốm khi đang cho con bú, điều này có thể ảnh hưởn...