Tiềm năng biệt hóa của tế bào gốc tạo máu trong máu cuống rốn

Tiềm năng biệt hóa của tế bào gốc tạo máu trong máu cuống rốn

  • 04:09 01/01/2021
  • Xếp hạng 4.95/5 với 9986 phiếu bầu

Bài viết bởi ThS. Nguyễn Đắc Tú, Trưởng nhóm Đánh giá chất lượng sản phẩm Trung tâm Công nghệ cao Vinmec và ThS. Mai Thị Hiên, Chuyên viên Đánh giá chất lượng sản phẩm Trung tâm Công nghệ cao Vinmec

Máu cuống rốn (Umbilical cord blood) là một hỗn hợp gồm nhiều loại tế bào máu khác nhau được thu thập từ dây rốn của em bé sau khi chào đời. Ngoài các loại tế bào máu trưởng thành như hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu thì máu cuống rốn còn chứa các tế bào gốc tạo máu (Hematopoietic stem cells) và các tế bào đầu dòng (progenitor) tạo máu ở các giai đoạn khác nhau. Với đặc tính đó, tế bào gốc tạo máu được ứng dụng rất nhiều trong điều trị các bệnh lý huyết học, miễn dịch, di truyền và nhiều bệnh lý ung thư máu. Phương pháp điều trị này được gọi là ghép tế bào gốc tạo máu (Hematopoietic stem cell transplantation).

Cũng giống như những loại tế bào gốc khác, tế bào gốc tạo máu có hai đặc tính quan trọng để có thể ứng dụng trong điều trị, đó là khả năng tăng sinh số lượng để thay thế cho chính nó (renewable) và khả năng biệt hóa thành các tế bào máu trưởng thành có chức năng như hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu (differentiation). Nguyên lý của các liệu pháp điều trị sử dụng tế bào gốc tạo máu là biệt hóa chúng thành các tế bào trưởng thành có chức năng để thay thế cho những tế bào của cơ thể bị sai hỏng.

Để đánh giá được chức năng và trạng thái biệt hóa của các tế bào gốc tạo máu này, người ta sử dụng xét nghiệm đếm cụm biệt hóa tế bào gốc tạo máu (Cloning Forming Unit), được gọi tắt là CFU. Xét nghiệm này sử dụng một loại môi trường bán lỏng đặc biệt có chứa các cytokines cần thiết cho quá trình biệt hóa và trưởng thành của tất cả các loại tế bào máu. Trong môi trường này, mỗi tế bào gốc tạo máu sẽ tự nhân lên, đồng thời cũng biệt hóa thành các loại cụm CFU khác nhau về màu sắc, kích thước, hình thái cụm và các tế bào trong cụm. Dựa vào những đặc điểm này, Chúng ta có thể phân biệt được các cụm biệt hóa thành hồng cầu, các loại bạch cầu hay hỗn hợp nhiều loại tế bào.

Đặc điểm hình thái, màu sắc của các cụm biệt hóa từ tế bào gốc tạo máu
Hình 1. Đặc điểm hình thái, màu sắc của các cụm biệt hóa từ tế bào gốc tạo máu

Sau 14 ngày nuôi cấy, quá trình đếm và phân biệt các loại cụm CFU có thể được thực hiện bằng 2 phương pháp đếm thủ công dưới kính hiển vi soi ngược và sử dụng thiết bị đếm tự động Stem Vision do hãng Stem cell sản xuất. Để thực hiện được phương pháp đếm thủ công, yêu cầu kĩ thuật viên phải có kinh có nhiều kinh nghiệm để phân biệt các loại cụm khác nhau dựa vào kích thước cụm, màu sắc cụm, kích thước và màu sắc của các tế bào trong từng loại cụm. Dưới đây là một số cụm biệt hóa từ tế bào gốc tạo máu đặc trưng:

  1. CFU-GEMM (Granulocytes, Erythrocytes, Macrophages, và Megakaryocytes) là cụm được tạo thành từ một tế bào gốc tạo máu ít trưởng thành nhất (có tính gốc cao nhất) và có tiềm năng biệt hóa nhất. Nó có khả năng biệt hóa thành nhiều loại tế bào khác nhau trong quá trình tạo máu.
  2. CFU-GM (Granulocyte và Macrophages) là cụm được tạo thành từ một tế bào gốc tạo máu có tiềm năng biệt hóa ít hơn tế bào tạo nên cụm CFU-GEMM. Tế bào đó chỉ có thể biệt hóa thành loại tế bào bạch cầu hạt và tế bào đại thực bào.
  3. CFU-G (Granulocyte) và CFU-M (Macrophages) được tạo thành từ tế bào chỉ có thể biệt hóa thành tế bào bạch cầu hạt hoặc tế bào đại thực bào.
  4. CFU-E và BFU-E (Erythrocytes) được tạo thành từ tế bào chỉ có thể biệt hóa thành hồng cầu, CFU-G từ tế bào chỉ biệt hóa thành tế bào bạch cầu hạt, CFU-M từ tế bào chỉ biệt hóa thành đại thực bào. Các tế bào gốc tạo máu tạo ra các loại cụm này đã trưởng thành ở mức độ nhất định do đó có thể coi tiềm năng biệt hóa của nó thấp nhất.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

Tiềm năng biệt hóa của tế bào gốc tạo máu trong máu cuống rốn
Tác giả: BacSi247 tổng hợp theo: vinmec.com
Tag: Hồng cầu, Tế bào gốc, Tế bào gốc tạo máu, Cụm biệt hóa tế bào gốc tạo máu, Máu cuống rốn,
 
Cùng chuyên mục
Mối quan hệ của hoạt chất dinh dưỡng thần kinh có nguồn gốc từ não (brain-derived neurotrophic factor) và bệnh alzheimer

Mối quan hệ của hoạt chất dinh dưỡng thần kinh có nguồn gốc từ não (brain-derived neurotrophic factor) và bệnh alzheimer

Bài viết bởi Tiến sĩ Thân Thị Trang Uyên - Chuyên viên Y tế - tế bào gốc - Viện...

Các công nghệ microarray và ứng dụng trong di truyền

Các công nghệ microarray và ứng dụng trong di truyền

Bài viết được viết bởi Bác sĩ Bùi Thị Phương Hoa - Bác sĩ tư vấn di truyền - Tru...

Hội chứng Pierre Robin

Hội chứng Pierre Robin

Bài viết bởi Tiến sĩ Hà Thị Liên - Khối Di truyền y học, Trung tâm Công nghệ cao...

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị viêm khớp dạng thấp

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị viêm khớp dạng thấp

Bài viết bởi Thạc sĩ Nguyễn Tiến Lung - Viện nghiên cứu Tế bào gốc và Công nghệ...

Phương pháp đánh giá khả năng biệt hóa của tế bào gốc máu cuống rốn (CFU assay)

Phương pháp đánh giá khả năng biệt hóa của tế bào gốc máu cuống rốn (CFU assay)

Bài viết bởi ThS. Nguyễn Đắc Tú, Trưởng nhóm Đánh giá chất lượng sản phẩm Trung...

Ứng dụng huyết tương giàu tiểu cầu trong điều trị bệnh nhân thất bại làm tổ liên tiếp

Ứng dụng huyết tương giàu tiểu cầu trong điều trị bệnh nhân thất bại làm tổ liên tiếp

Bài viết bởi ThS. Nguyễn Đắc Tú, Trưởng nhóm Đánh giá Chất lượng Sản phẩm, Trung...

Bốn trường hợp loạn sản phế quản phổi điều trị thành công bằng phương pháp ghép tế bào gốc dây rốn

Bốn trường hợp loạn sản phế quản phổi điều trị thành công bằng phương pháp ghép tế bào gốc dây rốn

Bài viết được viết bởi Tiến sĩ, Bác sĩ Hoàng Minh Đức - Viện nghiên cứu Tế bào g...

Lactobacilli cư trú ở ruột kích hoạt Nrf2 ở gan và Bảo vệ gan chống lại tổn thương do oxy hóa

Lactobacilli cư trú ở ruột kích hoạt Nrf2 ở gan và Bảo vệ gan chống lại tổn thương do oxy hóa

Bài viết bởi TS.BS Nguyễn Khánh Hòa - Chuyên viên quản lý dự án nghiên cứu, Viện...

 
Bài viết liên quan
Có nên lưu trữ máu cuống rốn để dùng điều trị bệnh?

Có nên lưu trữ máu cuống rốn để dùng điều trị bệnh?

HỏiCó nên lưu trữ máu cuống rốn của em bé không khi có thể lấy tế bào gốc từ mỡ...

Phương pháp đánh giá khả năng biệt hóa của tế bào gốc máu cuống rốn (CFU assay)

Phương pháp đánh giá khả năng biệt hóa của tế bào gốc máu cuống rốn (CFU assay)

Bài viết bởi ThS. Nguyễn Đắc Tú, Trưởng nhóm Đánh giá chất lượng sản phẩm Trung...

Tiềm năng biệt hóa thần kinh của tế bào gốc trung mô

Tiềm năng biệt hóa thần kinh của tế bào gốc trung mô

Bài viết bởi ThS. Bùi Việt Anh và Nguyễn Huyền Nhung - Khối Liệu pháp tế bào gốc...

Ưu điểm của tế bào gốc máu cuống rốn so với các loại tế bào gốc khác

Ưu điểm của tế bào gốc máu cuống rốn so với các loại tế bào gốc khác

Bài viết được viết bởi TS.Nguyễn Văn Tình và TS.Ngô Anh Tiến - Ngân hàng Sinh họ...

Lưu trữ tế bào gốc từ mô mỡ, tiềm năng và ứng dụng

Lưu trữ tế bào gốc từ mô mỡ, tiềm năng và ứng dụng

Bài viết bởi:Thạc sĩ Chu Thị Thảo - Trung tâm công nghệ cao VinmecThạc sĩ Vũ Thị...

Tiềm năng ứng dụng của tế bào gốc tủy răng sữa trong y học tái tạo

Tiềm năng ứng dụng của tế bào gốc tủy răng sữa trong y học tái tạo

Bài viết được viết bởi TS. Đàm Thị Minh Phương - Khối Liệu pháp tế bào, Trung tâ...

Lấy tế bào gốc từ máu cuống rốn: Những điều cần biết

Lấy tế bào gốc từ máu cuống rốn: Những điều cần biết

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Tiến sĩ Nguyễn Văn Tình và TS Ngô Anh Tiến –...

Ưu thế khi sử dụng tế bào gốc tạo máu từ máu cuống rốn để điều trị bệnh

Ưu thế khi sử dụng tế bào gốc tạo máu từ máu cuống rốn để điều trị bệnh

Bài viết được viết bởi TS. Ngô Anh Tiến và TS. Nguyễn Văn Tình - Ngân hàng Sinh...

Bảng tham chiếu có phải tiêu chuẩn bắt buộc để lưu trữ máu cuống rốn không?

Bảng tham chiếu có phải tiêu chuẩn bắt buộc để lưu trữ máu cuống rốn không?

Hỏi: Chào bác sĩ. Tôi nhận được kết quả xét nghiệm mẫu máu cuống rốn của con tôi...

3 lợi ích sống còn cha mẹ phải biết khi lưu trữ tế bào gốc dây rốn cho con

3 lợi ích sống còn cha mẹ phải biết khi lưu trữ tế bào gốc dây rốn cho con

Bài viết bởi Tiến sĩ Ngô Anh Tiến và Thạc sĩ Chu Thị Thảo - Ngân hàng mô Vinmec,...

Lưu trữ Tế bào gốc trung mô - nguồn bảo hiểm sinh học toàn diện cho tương lai

Lưu trữ Tế bào gốc trung mô - nguồn bảo hiểm sinh học toàn diện cho tương lai

Bài viết bởi các chuyên gia:Thạc sĩ Lê Thị Ánh Hồng: Bộ phận liệu pháp tế bào, T...

Máu cuống rốn chữa được những bệnh gì? Lợi ích của việc lưu trữ máu cuống rốn

Máu cuống rốn chữa được những bệnh gì? Lợi ích của việc lưu trữ máu cuống rốn

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi TS. Ngô Anh Tiến - Ngân hàng Sinh học, Trung...